Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Dwergvliegenpikker

Dwergvliegenpikker | Phyllomyias griseiceps

Sooty-headed Tyrannulet | Mosquerito cabecigrís | Piolhinho-de-cabeça-cinza

De dwergvliegenpikker is een van de kleinste tirannen van het gidsgebied: een gedrongen, olijf en geel gekleurde vogel met een donkere kruin, die hoog in de bomen langs bosranden en open plekken leeft. Hij valt meestal eerst op door zijn heldere, ritmische fluitje. De soort komt voor van Panama tot het Amazonegebied.

Dwergvliegenpikker (Phyllomyias griseiceps)
Foto: David Monroy R — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een heldere, ritmische fluitreeks, wip, wip-die-diew, vaak herhaald vanuit een hoge boom.

Luister: ZangXC1179733

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een korte, stompe, zwartachtige snavel. De kruin is roetgrijs, met een korte, witachtige wenkbrauw boven de teugel en een donkere oogstreep. De rug is olijfgroen. De vleugels zijn donker met olijfkleurige randen, zonder duidelijke vleugelstrepen. De keel is grijsachtig wit, de borst olijfgeel gewassen en de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelkruinvliegenpikker Tyrannulus elatus heeft een gele kruinvlek, grijze wangen en twee duidelijke vleugelstrepen. De slankpootvliegenpikker Zimmerius gracilipes heeft gele randen aan de vleugelveren en een lichte iris. De geelkeelvliegenpikker Camptostoma obsoletum heeft een kuifje en lichte vleugelstrepen. De loodkruinvliegenpikker Phyllomyias plumbeiceps heeft vleugelstrepen en een donkere vlek op de oorstreek, en leeft hoger in het bergbos.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig bos, secundair bos, open plekken met verspreide hoge bomen, plantages en tuinen, van het laagland tot ongeveer 1200 m, plaatselijk hoger. Zoekt kleine insecten tussen de bladeren in de hoge lagen en eet ook bessen. Het nest is een open kommetje hoog in een boom.

Verspreiding en trek

Colombia: wijdverbreid in het laagland en de voetheuvels, in de Magdalena- en Caucavallei, aan de Pacifische kant en ten oosten van de Andes. Ecuador: in het westen in het laagland en de voetheuvels, en in het oosten langs de voet van de Andes. Peru: plaatselijk in het oosten, vooral in de voetheuvels van San Martín, zuidwaarts tot Junín en Madre de Dios. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama, Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij bosranden, open plekken en tuinen met hoge bomen naar de ritmische fluitreeks en zoek dan de kruin van de boom af. In het westen van Ecuador en in de voetheuvels van Colombia is de soort vrij algemeen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort komt ook voor in secundaire begroeiing en halfopen landschap.

Wetenschappelijke naam

Phyllomyias griseiceps | (Sclater & Salvin, 1871)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1871 als Tyranniscus griseiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phyllomyias werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks phullon, 'blad', met nieuwlatijn myias, 'vliegenvanger'. De soortnaam komt van middeleeuws Latijn griseus, 'grijs', en -ceps, 'kop', dus 'grijskop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Babahoyo, Los Ríos, Ecuador.