Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Geelkruinmanakin
Geelkruinmanakin | Heterocercus flavivertex
Yellow-crested Manakin | Saltarín crestiamarillo | Dançarino-de-crista-amarela
De geelkruinmanakin is een grote manakin van zwartwaterrivieren en het overstroomde bos in het stroomgebied van de bovenloop van de Orinoco en de Rio Negro. In het gidsgebied komt hij alleen in het oosten van Colombia voor. Het mannetje heeft een gele kruinstreep die meestal verborgen blijft.
Geluid
Een hoge, dunne, iets dalende fluittoon en scherpe, herhaalde tsjip-tonen.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een tamelijk lange staart. Het mannetje is olijfgroen op de bovendelen, met een grijzige kop, een witte keel met zijdeachtige, iets verlengde veren aan de zijkant en een warmbruine borst die naar de buik geelbruin wordt. Op de kruin een gele, meestal verborgen streep. Het vrouwtje heeft geen kruinstreep en een doffere borst.
Verwarringssoorten
De oranjekruinmanakin Heterocercus aurantiivertex heeft een oranje kruinstreep en leeft verder naar het westen, in Ecuador en Peru. De vlamkruinmanakin Heterocercus linteatus heeft een rode kruinstreep en een zwartere kop en leeft ten zuiden van de Amazone. De zwarte manakin Xenopipo atronitens uit bos op witzandbodem is kleiner; het mannetje is geheel zwart.
Leefgebied
Igapó, zwartwaterbos en struikgewas langs de oevers van zwartwaterrivieren, ook bos op witzandbodem dicht bij het water, beneden ongeveer 300 m. Leeft in de onder- en middenlaag en eet vruchten en insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het oosten, in het stroomgebied van de Orinoco en de Rio Negro, in Vichada, Guainía en Vaupés. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het noordwesten van Brazilië, langs de Rio Negro en zijn zijrivieren.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de oevers van zwartwaterrivieren rond Inírida in Guainía. Zoek per boot langs de beboste oever, in de onder- en middenlaag.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het zwartwaterbos in het verspreidingsgebied is grotendeels nog intact.
Wetenschappelijke naam
Heterocercus flavivertex | Pelzeln, 1868
Pelzeln beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Heterocercus werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks heteros, 'anders', en kerkos, 'staart'. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en vertex, 'kruin', naar de gele kruinvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Marabitanas, Rio Negro, Brazilië.