Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Oranjekruinmanakin
Oranjekruinmanakin | Heterocercus aurantiivertex
Orange-crested Manakin | Saltarín crestinaranja | Dançarino-de-crista-laranja
De oranjekruinmanakin is een grote, onopvallend gekleurde manakin van overstroomd bos langs rivieren en meren in het westen van het Amazonegebied. De oranje kruinstreep van het mannetje is meestal verborgen. Met twee verwante soorten vormt hij het geslacht Heterocercus, manakins die aan waterkanten gebonden zijn.
Geluid
Een hoge, dunne, iets dalende fluittoon en scherpe tsjip-tonen, vanaf een zitplaats in de middenlaag.
Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, groot voor een manakin, met een tamelijk lange staart. Het mannetje is olijfgroen op de bovendelen, met een grijze kop, een witachtige keel met zijdeachtige, iets verlengde veren aan de zijkant en een kaneelbruine borst die naar de buik lichter wordt. Op de kruin een smalle oranje streep, die meestal verborgen is. Het vrouwtje mist de kruinstreep en is doffer op de borst.
Verwarringssoorten
De vlamkruinmanakin Heterocercus linteatus heeft een donkerder, bijna zwarte kop, een rode kruinstreep en een sterk afstekende witte keel; hij leeft verder naar het zuiden. De geelkruinmanakin Heterocercus flavivertex heeft een gele kruinstreep en leeft verder naar het oosten. De grote schiffornis Schiffornis major uit hetzelfde biotoop is egaal roestbruin, zonder de lichte keel.
Leefgebied
Seizoensgebonden overstroomd bos, vooral várzea en igapó, struikgewas langs rivieroevers en de randen van oxbowmeren, beneden ongeveer 300 m. Leeft in de onder- en middenlaag en eet vruchten en insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador in het laagland van het oosten, langs de Napo, de Aguarico en hun zijrivieren. In Peru in het noordoosten, in Loreto, langs de Napo, de Amazone en de benedenloop van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos; in Colombia hooguit in het uiterste zuiden. Buiten het gidsgebied hooguit in het aangrenzende westen van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het overstroomde bos langs de zwartwaterzijrivieren van de Napo in Ecuador, zoals in het Nationaal Park Yasuní, en rond Iquitos in Peru. Zoek per kano langs de oever; de vogel zit vaak lang stil in de middenlaag.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het overstroomde bos langs rivieren staat plaatselijk onder druk door houtkap en ontginning.
Wetenschappelijke naam
Heterocercus aurantiivertex | Sclater & Salvin, 1880
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1880 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Heterocercus werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks heteros, 'anders', en kerkos, 'staart'. De soortnaam komt van Latijn aurantius, 'oranje', en vertex, 'kruin', naar de oranje kruinvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Pastaza, Ecuador.