Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Blauwkapmanakin

Blauwkapmanakin | Lepidothrix coeruleocapilla

Cerulean-capped Manakin | Saltarín coroniceleste | Uirapuru-de-boné-celeste

De blauwkapmanakin is een kleine manakin die alleen in Peru voorkomt, in de voetheuvels en het lagere bergbos aan de oostflank van de Andes in het midden en zuiden van het land. Het mannetje is zwart, met een lichte, hemelsblauwe kruin en een blauwe stuit. Mannetjes baltsen op vaste plekken in de onderlaag van het bos.

Blauwkapmanakin (Lepidothrix coeruleocapilla)
Foto: Nick Moore — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een korte, zachte, iets stijgende fluittoon en een droge, snelle trilling, met tussenpozen herhaald vanaf de baltsplaats.

Luister: ZangXC1039030

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9 cm, klein en gedrongen, met een korte staart. Het mannetje is fluweelzwart, met een lichte, hemelsblauwe kruin en een blauwe stuit. Het vrouwtje is olijfgroen, met een lichtere, grijsgroene tot geelgroene onderkant. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata heeft bij het mannetje een donkerder blauwe kruin en een zwarte stuit, en leeft meestal lager, in het laaglandbos. De blauwstuitmanakin Lepidothrix isidorei heeft bij het mannetje een witte kruin en leeft verder noordelijk. De vrouwtjes van deze drie soorten lijken sterk op elkaar.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, ruwweg tussen 600 en 1700 m. Leeft in de onder- en middenlaag en eet kleine vruchten, die in de vlucht worden geplukt, en insecten. Het nest is een klein kommetje in een horizontale twijgvork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, aan de oostflank van de Andes van Huánuco en Pasco zuidwaarts door Junín en Cusco tot in Puno. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In voetheuvelbos langs de Manú-weg in Cusco en in het Chanchamayo-gebied in Junín. Luister in de onderlaag naar de korte fluittonen van baltsende mannetjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, ondanks het beperkte verspreidingsgebied. Ontbossing in de voetheuvels is plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Lepidothrix coeruleocapilla | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als P[ipra] coeruleo-capilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lepidothrix werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks lepis (lepidos), 'schub', met thrix (trikhos), 'haar', naar de schubachtige kopveren. De soortnaam komt van Latijn caeruleus, 'hemelsblauw', en capillus, 'hoofdhaar', naar de blauwe kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vitoc, Junín, Peru.