Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Blauwstuitmanakin

Blauwstuitmanakin | Lepidothrix isidorei

Blue-rumped Manakin | Saltarín lomiazul | Uirapuru-de-uropígio-azul

De blauwstuitmanakin is een kleine, zwarte manakin van de voetheuvels aan de oostflank van de Andes, van Colombia tot Peru. Het mannetje heeft een witte kruin en een lichtblauwe tot witachtige stuit. De soort leeft hoger op de hellingen dan de meeste andere manakins van het oostelijke laagland.

Blauwstuitmanakin (Lepidothrix isidorei)
Foto: Attila Steiner — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een korte, zachte, iets stijgende fluittoon en een snelle, droge trilling, vanaf de baltsplaats met tussenpozen herhaald.

Luister: ZangXC1177356

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

8 cm, klein en gedrongen, met een korte staart. Het mannetje is fluweelzwart, met een witte kruin en een lichtblauwe stuit; in Peru is de stuit witter. Het vrouwtje is olijfgroen, met een iets geelgroenere kruin en een lichtere, geelgroene buik. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata heeft bij het mannetje een blauwe kruin en een zwarte stuit en leeft meestal lager. De witkruinmanakin Pseudopipra pipra is groter, met rode ogen en een zwarte stuit. Het mannetje van de blauwkapmanakin Lepidothrix coeruleocapilla uit het midden en zuiden van Peru heeft een blauwe in plaats van een witte kruin.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergbos aan de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 1000 en 1700 m, plaatselijk lager. Leeft in de onderlaag en eet kleine vruchten, die in de vlucht worden geplukt, en insecten. Het nest is een klein kommetje in een horizontale twijgvork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk aan de oostflank van de Oostelijke Cordillera en in de Serranía de la Macarena. In Ecuador langs de oostflank van de Andes. In Peru aan de oostflank zuidwaarts tot in het midden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In voetheuvelbos aan de oostflank in Ecuador, bijvoorbeeld rond Wildsumaco in de provincie Napo, en in de voetheuvels van San Martín in Peru. Zoek een plek waar een mannetje roept en wacht in de onderlaag.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is een smalle hoogtezone, die op sommige plaatsen wordt ontbost voor landbouw en veeteelt.

Wetenschappelijke naam

Lepidothrix isidorei | (Sclater, 1852)

Sclater beschreef de soort in 1852 als Pipra isidorei; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lepidothrix werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks lepis (lepidos), 'schub', met thrix (trikhos), 'haar', naar de schubachtige kopveren. De soortnaam eert de Franse zoöloog Isidore Geoffroy Saint-Hilaire (1805–1861). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenavista, Meta, Colombia.