Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Geelsnavelkoekoek
Geelsnavelkoekoek | Coccyzus americanus
Yellow-billed Cuckoo | Cuclillo piquiamarillo | Papa-lagarta-de-asa-vermelha
De geelsnavelkoekoek is een Noord-Amerikaanse broedvogel die over grote afstand naar Zuid-Amerika trekt. Het gidsgebied ligt op zijn trekroute: in Colombia en Ecuador is hij vooral doortrekker, in het oosten van Peru en in Bolivia ook wintergast. Hij leeft verscholen in het gebladerte en valt vooral op door zijn roodbruine handpennen in de vlucht.
Geluid
In het gidsgebied meestal stil. De roep is een lange reeks houterige tikken die vertraagt en overgaat in kowlp-kowlp-kowlp; daarnaast een reeks holle koe-tonen.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–30 cm, slank met een lange, getrapte staart. De bovenzijde is egaal grijsbruin, de onderzijde wit. De handpennen zijn roodbruin, wat vooral in de vlucht zichtbaar is. De onderzijde van de staart is zwart met grote, scherp afgetekende witte punten. De snavel is licht gebogen, met een zwarte bovensnavel en een grotendeels gele ondersnavel; de oogring is geel tot grijs. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een vager staartpatroon en een minder gele ondersnavel.
Verwarringssoorten
De zwartsnavelkoekoek Coccyzus erythropthalmus heeft een geheel zwarte snavel, bij volwassen vogels een rode oogring, nauwelijks roodbruin in de vleugel en veel kleinere witte staartpunten. De witbuikkoekoek Coccyzus euleri is iets kleiner en heeft geen roodbruin in de handpennen. De kleine mangrovekoekoek Coccyzus melacoryphus en de mangrovekoekoek Coccyzus minor zijn oker van onderen en hebben een donker masker.
Leefgebied
Bosranden, secundair bos, oeverbos, overstromingsbos, galerijbos, struikgewas en plantages, vooral in het laagland maar op trek tot ongeveer 2500 m. Zoekt langzaam en verborgen in het gebladerte naar rupsen, ook harige, en andere grote insecten. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia en Ecuador vooral doortrekker, zowel in het laagland als in de Andesdalen, met enkele overwinterende vogels. In Peru doortrekker en wintergast, vooral in het Amazonelaagland. In Bolivia wintergast in het laagland, vooral in het oosten en zuiden. Op de Galápagos een zeldzame dwaalgast. Broedt van het zuiden van Canada tot Mexico en het Caribisch gebied; overwintert vooral in het midden van Zuid-Amerika tot in het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Tijdens de doortrek in oktober–november en april–mei in bosranden en struikgewas in het laagland van Colombia en Ecuador; in de noordelijke winter in oeverbos en bosranden in het oosten van Bolivia.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In delen van Noord-Amerika is de stand sterk afgenomen door het verlies van oeverbos; de westelijke broedvogels zijn daar beschermd.
Wetenschappelijke naam
Coccyzus americanus | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Cuculus americanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coccyzus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks kokkuzō, 'koekoek roepen'. De soortnaam americanus verwijst naar Amerika, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.