Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Witbuikkoekoek

Witbuikkoekoek | Coccyzus euleri

Pearly-breasted Cuckoo | Cuclillo ventriblanco | Papa-lagarta-de-euler

De witbuikkoekoek is een kleine, onopvallende koekoek die sterk op de geelsnavelkoekoek lijkt, maar geen roodbruin in de vleugels heeft. Hij broedt vooral in het oosten en zuiden van Brazilië en de aangrenzende landen en trekt in de zuidelijke winter naar het noorden. In het gidsgebied is hij schaars en zijn verspreiding en trekbewegingen zijn nog onvolledig bekend.

Witbuikkoekoek (Coccyzus euleri)
Foto: Enéas V. Gouvêa Junior — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het gidsgebied meestal stil. De roep is een reeks holle tonen, kuoep-kuoep-kuoep, vergelijkbaar met de roep van de geelsnavelkoekoek, maar zonder snelle tikkende inleiding.

Luister: ZangXC1059429

Opname: Miguel Angelo Biz — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–27 cm, slank met een lange, getrapte staart. De bovenzijde is egaal grijsbruin, de onderzijde wit met een grijzige waas op de borst. De vleugels zijn grijsbruin zonder roodbruin in de handpennen. De onderzijde van de staart is zwart met grote witte punten. De bovensnavel is zwart, de ondersnavel geel met een donkere punt. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een vager staartpatroon.

Verwarrings­soorten

De geelsnavelkoekoek Coccyzus americanus is iets groter en heeft roodbruine handpennen, vooral in de vlucht zichtbaar; hij komt in het gidsgebied voor in de noordelijke winter en op doortrek. De zwartsnavelkoekoek Coccyzus erythropthalmus heeft een geheel zwarte snavel en kleine staartpunten. De kleine mangrovekoekoek Coccyzus melacoryphus is oker van onderen, met een zwarte snavel en een donker masker.

Leefgebied

Bosranden, secundair bos, overstromingsbos, de hogere lagen van vochtig laaglandbos en bomen in savannes en open land, vooral in het laagland. Zoekt rustig in het gebladerte naar rupsen en andere grote insecten. Broedgevallen in het gidsgebied zijn niet met zekerheid bekend.

Verspreiding en trek

In Colombia schaars en plaatselijk in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador en Peru slechts enkele waarnemingen in het oostelijke laagland. In Bolivia schaars in het noorden en oosten, vooral in de zuidelijke winter. Buiten het gidsgebied broedend in het oosten en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië, en plaatselijk in Venezuela en de Guyana's; in de zuidelijke winter in het Amazonegebied.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Tussen april en oktober in bosranden en overstromingsbos in het laagland van Bolivia en het zuidoosten van Peru; let bij elke koekoek met een witte onderzijde op het ontbreken van roodbruin in de vleugel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverspreid maar in grote delen van zijn verspreidingsgebied schaars.

Wetenschappelijke naam

Coccyzus euleri | Cabanis, 1873

Cabanis beschreef de soort in 1873 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Coccyzus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks kokkuzō, 'koekoek roepen'. De soortnaam euleri eert Carl Hieronymus Euler (1834–1901), Zwitsers amateur-ornitholoog die zich in 1853 in Brazilië vestigde en van 1867 tot 1901 viceconsul in Rio de Janeiro was. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cantagalo, Rio de Janeiro, Brazilië.