Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Mangrovekoekoek

Mangrovekoekoek | Coccyzus minor

Mangrove Cuckoo | Cuclillo de manglar | Papa-lagarta-do-mangue

De mangrovekoekoek is een koekoek van de kusten van het Caribisch gebied, die in het gidsgebied alleen aan de Caribische kust van Colombia voorkomt. Hij leeft verborgen in mangrove en dichte kustbegroeiing en beweegt zich langzaam door het gebladerte. Kenmerkend zijn het zwarte masker en de okerkleurige buik.

Mangrovekoekoek (Coccyzus minor)
Foto: gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks lage, keelachtige tonen, gaw-gaw-gaw-gauw-gauw, die naar het einde vertraagt. Roept vooral in de broedtijd en is verder meestal stil.

Luister: ZangXC998930

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

28–31 cm, met een lange, getrapte staart. De bovenzijde is grijsbruin, de kruin grijzer. Een zwart masker loopt van de teugel door het oog over de oorstreek. De keel is witachtig, borst en buik zijn warm oker tot kaneelkleurig. De onderzijde van de staart is zwart met grote witte punten. De bovensnavel is zwart, de ondersnavel grotendeels geel; de oogring is geel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een vager masker en een vager staartpatroon.

Verwarrings­soorten

De kleine mangrovekoekoek Coccyzus melacoryphus is kleiner, heeft een geheel zwarte snavel, een minder contrasterend masker met een grijze band langs de halszijde en een okerkleurige, geen witte, keel. De geelsnavelkoekoek Coccyzus americanus heeft ook een gele ondersnavel, maar is wit van onderen, zonder masker, en heeft roodbruine handpennen. De grijskopkoekoek Coccyzus lansbergi heeft een donkergrijze kap, een zwarte snavel en een roodbruine bovenzijde.

Leefgebied

Mangrove, droog kustbos, struikgewas en oeverbegroeiing langs de kust, plaatselijk ook verder landinwaarts in droog bos, vrijwel alleen op lage hoogte. Zoekt langzaam in het gebladerte naar rupsen, sprinkhanen, spinnen en andere grote ongewervelden, soms ook hagedissen. Bouwt zelf een los nest van twijgen in een struik of boom, vaak in mangrove.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia aan de Caribische kust, onder meer rond Santa Marta en op het schiereiland La Guajira, en op de eilanden San Andrés en Providencia. Uit Ecuador, Peru en Bolivia niet bekend. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Florida, het Caribisch gebied, langs de kusten van Mexico en Midden-Amerika, en in het noorden van Venezuela, de Guyana's en de noordkust van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In mangrove en droog kustbos rond Santa Marta en in La Guajira, vooral in de ochtend wanneer vogels roepen; zit vaak lang stil in het gebladerte.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk gevoelig voor het verlies van mangrove door kustontwikkeling.

Wetenschappelijke naam

Coccyzus minor | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Cuculus minor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coccyzus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks kokkuzō, 'koekoek roepen'. De soortnaam minor is Latijn voor 'kleiner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.