Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Zwartsnavelkoekoek

Zwartsnavelkoekoek | Coccyzus erythropthalmus

Black-billed Cuckoo | Cuclillo piquinegro | Papa-lagarta-de-bico-preto

De zwartsnavelkoekoek is een Noord-Amerikaanse broedvogel die in het noordwesten van Zuid-Amerika overwintert. Anders dan de geelsnavelkoekoek overwintert hij vooral in bergbos en voetheuvels van de Andes. Hij leeft verborgen in het gebladerte en wordt in het gidsgebied weinig waargenomen.

Zwartsnavelkoekoek (Coccyzus erythropthalmus)
Foto: Wolfgang Wander — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het gidsgebied meestal stil. De roep is een snelle, ritmische reeks holle tonen in groepjes van drie of vier, koe-koe-koe, koe-koe-koe.

Luister: ZangXC1104478

Opname: Jeff Stewart — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

28–30 cm, slank met een lange, getrapte staart. De bovenzijde is egaal grijsbruin, de onderzijde wit tot vuilwit, soms met een lichte okerwaas op de keel. De vleugels hebben hooguit een zweem roodbruin. De onderzijde van de staart is grijs met kleine, smalle witte punten en een donkere band ervoor. De snavel is geheel zwart. Volwassen vogels hebben een rode oogring, jonge vogels een bleke tot gele oogring en een bruinere staart. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelsnavelkoekoek Coccyzus americanus heeft een gele ondersnavel, roodbruine handpennen en grote, scherp afgetekende witte staartpunten op een zwarte ondergrond. De witbuikkoekoek Coccyzus euleri heeft eveneens een gele ondersnavel en grote witte staartpunten. De kleine mangrovekoekoek Coccyzus melacoryphus heeft ook een zwarte snavel, maar is oker van onderen, met een donker masker en grote witte staartpunten.

Leefgebied

Randen van bergbos en voetheuvelbos, secundair bos, oeverbos en struikgewas, in de winter vooral tussen ongeveer 500 en 2500 m; op doortrek ook in het laagland. Zoekt langzaam en verborgen in het gebladerte naar rupsen, ook harige, en andere grote insecten. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia doortrekker en wintergast, vooral in de Andes. In Ecuador en Peru schaarse wintergast op de oostflank van de Andes en in de Andesdalen, plaatselijk ook op de westflank. In Bolivia schaars en zeldzaam, vooral op de oostflank van de Andes. Broedt in het zuiden van Canada en het oosten en midden van de Verenigde Staten; overwintert vooral in het noordwesten van Zuid-Amerika.

  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Van oktober tot april in bosranden en secundair bos op de oostflank van de Andes in Ecuador en Peru, waar hij meestal stil en verscholen in het gebladerte zit.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In Noord-Amerika is de stand in de afgelopen decennia afgenomen.

Wetenschappelijke naam

Coccyzus erythropthalmus | (Wilson, 1811)

Wilson beschreef de soort in 1811 als Cuculus erythropthalma; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coccyzus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks kokkuzō, 'koekoek roepen'. De soortnaam erythropthalmus komt van Grieks eruthros, 'rood', en ophthalmos, 'oog', naar de rode oogring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bij Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.