Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Geelvoorhoofdamazone
Geelvoorhoofdamazone | Amazona ochrocephala
Yellow-crowned Amazon | Amazona coroniamarilla | Papagaio-campeiro
De geelvoorhoofdamazone is een grote, groene amazonepapegaai met een gele vlek op voorhoofd en kruin. Hij is wijdverbreid in de laaglanden ten oosten van de Andes en in het noorden van Colombia. Paren vliegen met snelle, ondiepe vleugelslagen hoog over het bos en roepen daarbij luid.
Geluid
Een luide, rollende en schorre roep, vaak in tweeën of drieën herhaald, in de vlucht en bij de slaapplaats; daarnaast gevarieerde fluit- en praattonen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
35 cm, met een korte, vierkante staart. Het verenkleed is groen. Voorhoofd en voorkruin zijn geel; de uitbreiding van het geel verschilt per ondersoort en per individu, en bij de Amazonische ondersoort nattereri is de kop blauwachtig groen met weinig geel. De vleugelboeg en de spiegel op de armpennen zijn rood, de handpennen hebben blauwe toppen. De snavel is donker met een lichte vlek aan de basis van de bovensnavel. De seksen zijn gelijk; jongen hebben minder geel.
Verwarringssoorten
De oranjevleugelamazone Amazona amazonica is kleiner, met blauw en geel op de kop, een oranje spiegel en een lichte snavel. De grote amazone Amazona farinosa is groter, met een brede witte oogring en een berijpte rug. De blauwbaardamazone Amazona festiva heeft een blauwe wenkbrauw en keel en een rode stuit, zonder rood op de vleugel. De blauwvoorhoofdamazone Amazona aestiva heeft een blauw voorhoofd en leeft in het oosten en zuiden van Bolivia.
Leefgebied
Várzea- en galerijbos, bosranden, riviereilanden, palmmoerassen, savannes met bosjes en halfopen landschap, van het laagland tot ongeveer 800 m. Eet vruchten, zaden, noten en bloemen. Broedt in holten in bomen of in dode palmen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Caribische laaglanden, de Magdalenavallei, de Llanos en het Amazonegebied. In Ecuador in de oostelijke laaglanden. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden, in Pando en Beni. Ontbreekt ten westen van de Andes in Ecuador en Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama, Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs grote rivieren en op riviereilanden in het Amazonelaagland, en in de Llanos van Colombia, naar paren die vroeg in de ochtend hoog overvliegen. Vruchtdragende bomen en palmen langs de oever trekken kleine groepen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt plaatselijk gevangen voor de vogelhandel en verdwijnt waar het bos langs rivieren wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Amazona ochrocephala | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Psittacus ochrocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van Amazone, de naam die de Franse natuuronderzoeker Buffon in de 18e eeuw aan deze papegaaien gaf, omdat hij meende dat ze uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam komt van Grieks ōkhros, 'geel', en kephalē, 'kop', naar de gele kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Venezuela.