Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Lilakruinamazone

Lilakruinamazone | Amazona lilacina

Lilacine Amazon | Amazona lila | Papagaio-lilás

De lilakruinamazone is een amazonepapegaai van het westen van Ecuador en het uiterste zuidwesten van Colombia, die vroeger als ondersoort van de geelwangamazone werd beschouwd. Het is een van de zeldzaamste papegaaien van het gidsgebied. Groepen slapen in mangrove en zoeken overdag voedsel in droogbos en halfopen landschap.

Lilakruinamazone (Amazona lilacina)
Foto: COMUNA LAS BALSAS — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Luide, schorre roepen in de vlucht en bij de slaapplaats, vergelijkbaar met die van de geelwangamazone.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

34 cm, met een korte, vierkante staart. Het verenkleed is groen, wat gedempter dan bij de geelwangamazone. Teugel en voorhoofd zijn rood, de veren van de kruin hebben lila toppen. De wangen zijn geelachtig groen. De snavel is geheel zwartachtig. De vleugel heeft een rode spiegel en blauwe toppen aan de handpennen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelwangamazone Amazona autumnalis heeft een lichte bovensnavel en groenere wangen en leeft verder naar het noorden in Colombia. Het bronsvleugelmargrietje Pionus chalcopterus is donker, met bronskleurige vleugels, een blauwe borst en een rode onderstaart. De guayaquilaratinga Psittacara erythrogenys is slanker, met een lange, spitse staart en een rode kop.

Leefgebied

Mangrove, droog en halfvochtig loofbos en halfopen landschap met verspreide bomen in het laagland van West-Ecuador, meestal onder 500 m. Slaapt in groepen in mangrove en vliegt overdag naar bos en akkerland om vruchten, zaden en bloemen te eten. Broedt in boomholten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in de laaglanden ten westen van de Andes, vooral rond de Golf van Guayaquil, waar groepen in de mangrove slapen, met kleine, verspreide groepen verder naar het noorden. In Colombia alleen in het uiterste zuidwesten, in Nariño bij de grens met Ecuador. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de schemering bij mangrove langs de Golf van Guayaquil, bijvoorbeeld in Manglares Churute, naar groepen die naar hun slaapplaats vliegen.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. De stand is klein en versnipperd en neemt af door verlies van droogbos en mangrove en door vangst voor de vogelhandel.

Wetenschappelijke naam

Amazona lilacina | Lesson, 1844

Lesson beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van Amazone, de naam die de Franse natuuronderzoeker Buffon in de 18e eeuw aan deze papegaaien gaf, omdat hij meende dat ze uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam komt van Latijn lilacinus, 'lila', naar de lilakleurige kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Guayaquil, Ecuador.