Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Geelwangamazone
Geelwangamazone | Amazona autumnalis
Red-lored Amazon | Loro cachete amarillo | Papagaio-de-loro-vermelho
De geelwangamazone is een amazonepapegaai van de laaglanden van Midden-Amerika en het noordwesten van Zuid-Amerika. In het gidsgebied leeft de ondersoort salvini, die alleen in Colombia voorkomt en minder geel op de wangen heeft dan vogels uit Midden-Amerika. Paren en groepen vliegen in de ochtend en avond luid roepend tussen slaapplaats en voedselbomen.
Geluid
Luide, schorre en bijtende roepen, vaak in tweeën herhaald, en een geknars van foeragerende groepen. Bij de slaapplaats roepen groepen veel.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
34 cm, met een korte, vierkante staart. Het verenkleed is groen. Voorhoofd en teugel zijn rood, de kruin is blauw tot lila. Bij de ondersoort salvini zijn de wangen grotendeels groen, met hooguit een gele zweem; bij vogels uit Midden-Amerika zijn ze geel. De vleugel heeft een rode spiegel op de armpennen en blauwe toppen aan de handpennen. De bovensnavel is hoornkleurig met een donkere punt, de ondersnavel donker. De seksen zijn gelijk; jongen hebben minder rood en blauw op de kop.
Verwarringssoorten
De lilakruinamazone Amazona lilacina heeft een geheel zwartachtige snavel en geelgroene wangen en leeft in het westen van Ecuador en het uiterste zuidwesten van Colombia. De geelvoorhoofdamazone Amazona ochrocephala heeft een geel voorhoofd en rood op de vleugelboeg, zonder rood voorhoofd. De grote amazone Amazona farinosa is groter, met een brede witte oogring en een berijpte rug. Het zwartoormargrietje Pionus menstruus is kleiner, met een blauwe kop en een rode onderstaart.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos, bosranden, secundair bos en halfopen landschap met verspreide bomen, ook mangrove en plantages, van zeeniveau tot ongeveer 800 m. Eet vruchten, zaden, noten en bloemen in het bladerdak. Broedt in boomholten en slaapt in groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de laaglanden van de Pacifische kust en het Caribisch gebied en in de dalen van de Sinú en de Magdalena. In Ecuador vervangen door de lilakruinamazone. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het oosten van Mexico door Midden-Amerika tot het noordwesten van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in de ochtend en vroege avond op groepen die luid roepend over bos en weiland in de Chocó of de Caribische laaglanden van Colombia vliegen. Vruchtdragende bomen aan bosranden trekken paren en kleine groepen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk neemt de stand af door ontbossing en vangst voor de vogelhandel; de soort past zich deels aan een halfopen landschap aan.
Wetenschappelijke naam
Amazona autumnalis | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Psittacus autumnalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van Amazone, de naam die de Franse natuuronderzoeker Buffon in de 18e eeuw aan deze papegaaien gaf, omdat hij meende dat ze uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam komt van Latijn autumnalis, 'herfstachtig, van de herfst'; de reden voor deze naam is niet duidelijk. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Mexico.