Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Tucumanamazone
Tucumanamazone | Amazona tucumana
Tucuman Amazon | Amazona tucumana | Papagaio-tucumano
De tucumanamazone is een middelgrote amazonepapegaai van de bergbossen van de zuidelijke Yungas, waar hij gebonden is aan bossen van els en Podocarpus. In het gidsgebied komt hij alleen in het zuiden van Bolivia voor. Buiten de broedtijd trekken groepen naar lagere hellingen, waar ze in gemeenschappelijke slaapplaatsen bijeenkomen.
Geluid
Luide, schorre en krijsende roepen, vooral in de vlucht en bij de slaapplaats. Groepen roepen veel bij het verlaten en opzoeken van de slaapplaats in de ochtend en avond.
Opname: Rosendo Manuel Fraga — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
31 cm, gedrongen, met een korte, afgeronde staart. Het verenkleed is groen, met zwarte randen aan de veren die kop, nek en borst een geschubd uiterlijk geven. Het voorhoofd is rood, soms ook de teugel; rond het oog zit een kale witte ring. De handdekveren zijn rood, de toppen van de handpennen blauw. De onderdijen zijn oranjegeel, de onderstaartdekveren geelgroen en de staartpunt geelachtig. De snavel is licht hoornkleurig. De seksen zijn gelijk; jongen hebben groene dijen en minder rood op de kop.
Verwarringssoorten
De blauwvoorhoofdamazone Amazona aestiva is groter, met een blauw voorhoofd en geel in het gezicht, en mist het geschubde uiterlijk. Het maximiliaanmargrietje Pionus maximiliani heeft een donkere kop met een blauwachtige, geschubde keel, een rode onderstaart en geen rood op voorhoofd of vleugel. Het pruimkopmargrietje Pionus tumultuosus heeft een paarsrode, wit gespikkelde kop en leeft in vochtiger bergbos verder naar het noorden. In de vlucht is bij de tucumanamazone het rood op de handdekveren zichtbaar.
Leefgebied
Bergbos van de zuidelijke Yungas, vooral bossen van els (Alnus acuminata) en Podocarpus parlatorei, meestal tussen 1600 en 2600 m. Van ongeveer augustus tot oktober trekken groepen naar lager gelegen bos tot circa 500 m, in de overgang naar de Chaco. Eet vruchten en zaden, vooral van Podocarpus, in de winter veel zaden van acacia's, verder bloemen en vruchten. Broedt van november tot januari in boomholten, vaak oude spechtenholen in grote bomen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het zuiden, op de oostflank van de Andes in Chuquisaca, Tarija en het zuiden van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, zuidwaarts tot Catamarca.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de bergbossen van Tarija, bijvoorbeeld rond Tariquía, naar groepen die in de ochtend en avond langs de hellingen vliegen. Van augustus tot oktober zijn groepen ook lager in de dalen te vinden.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand wordt geschat op minder dan 15.000 volwassen vogels en neemt af, vooral door vangst voor de vogelhandel; daarnaast speelt verlies van bergbos een rol.
Wetenschappelijke naam
Amazona tucumana | (Cabanis, 1885)
Cabanis beschreef de soort in 1885 als Chrysotis tucumana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van Amazone, de naam die de Franse natuuronderzoeker Buffon in de 18e eeuw aan deze papegaaien gaf, omdat hij meende dat ze uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam verwijst naar Tucumán in Argentinië, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tucumán, Argentinië.