Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Gestreepte baardkoekoek

Gestreepte baardkoekoek | Nystalus striolatus

Eastern Striolated Puffbird | Buco estriado oriental | Rapazinho-estriado-do-leste

De gestreepte baardkoekoek is de oostelijke helft van de vroegere, ruim opgevatte soort; de westelijke vogels heten nu Obama's baardkoekoek. Hij leeft vooral in Brazilië ten zuiden van de Amazone en bereikt het gidsgebied alleen in het uiterste noordoosten van Bolivia. Hij zit lang stil aan bosranden en wordt vooral via de zang gevonden.

Gestreepte baardkoekoek (Nystalus striolatus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zachte, droevige reeks fluittonen met een kenmerkend ritme, die van die van de Obama's baardkoekoek verschilt in het aantal en de opbouw van de tonen.

Luister: ZangXC1162221

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–21 cm, met een grote kop, een zware, doffe grijsgroene snavel met een donkere punt en een middellange staart. De bovendelen zijn bruin met fijne bruingele en roestkleurige bandering. Over de achterhals loopt een bruingele band. Het gezicht is gestreept, de keel wit. De borst is bruingeel, de buik witachtig, beide met fijne zwarte lengtestreepjes. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De Obama's baardkoekoek Nystalus obamai lijkt er vrijwel gelijk op en verschilt vooral in de zang; hij leeft verder naar het westen, in de voetheuvels en het laagland van Bolivia en de andere Andeslanden. De witoorbaardkoekoek Nystalus chacuru heeft een rode snavel en een witte oorvlek en leeft in open savanne. De vlekrugbaardkoekoek Nystalus maculatus heeft een oranje keel en borst en leeft in droog bos.

Leefgebied

Randen van vochtig laaglandbos op terra firme, moerasbos en overgangsbos naar droger bos, vaak bij water of open plekken. Zit in de onderkant van het bladerdak of in de kroon en vliegt uit naar grote insecten. Over het nest is weinig bekend; vermoedelijk in een gang in de grond, zoals bij verwante soorten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia alleen in het uiterste noordoosten van het departement Santa Cruz, aan de grens met Brazilië. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het centrale en oostelijke Amazonegebied van Brazilië, ten zuiden van de Amazone en ten oosten van de Rio Madeira.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het gidsgebied alleen te verwachten in de bosgebieden van het noordoosten van Santa Cruz, aan de Braziliaanse grens. Luister in de vroege ochtend naar de zachte fluitreeks langs bosranden en open plekken.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de vroegere, ruim opgevatte gestreepte baardkoekoek geldt als wereldwijd niet bedreigd. In het zuiden van het Amazonegebied wordt veel bos gekapt.

Wetenschappelijke naam

Nystalus striolatus | (Pelzeln, 1856)

Pelzeln beschreef de soort in 1856 als Bucco striolatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nystalus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks nustalos, 'slaperig'. De soortnaam striolatus is Latijn voor 'fijn gestreept'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Engenho do Gama, Mato Grosso, Brazilië.