Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Witoorbaardkoekoek
Witoorbaardkoekoek | Nystalus chacuru
White-eared Puffbird | Buco chacurú | João-bobo
De witoorbaardkoekoek is een baardkoekoek van open savannen en grazige hellingen, die in het gidsgebied alleen in Bolivia en plaatselijk in Peru voorkomt. Hij zit lang roerloos op een open tak, paal of draad en valt van daar op prooien op de grond. De koraalrode snavel en de witte wang tekenen de kop.
Geluid
Een luid, ritmisch herhaald fluitend lied, vaak als duet van een paar, vooral in de vroege ochtend en de schemering. Daarnaast zachte, klagende fluittonen.
Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm, met een grote kop, een korte staart en een krachtige, koraalrode snavel. Het voorhoofd en een brede wenkbrauwstreep zijn wit, de kruin is bruin met fijne lichte vlekjes. Een zwarte streep loopt door het oog, daaronder ligt een witte wang en oorstreek. Over de achterhals loopt een roestbruine band. De bovendelen zijn bruin met roestgele bandering. De keel is wit, de onderdelen zijn roomwit tot lichtbruin met donkere streepjes op de flanken. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder rode snavel.
Verwarringssoorten
Obama's baardkoekoek Nystalus obamai, in de bossen van de oostelijke uitlopers van de Andes, heeft een groenachtig grijze snavel, sterk gestreepte onderdelen en geen witte wang, en zit meestal in het bladerdak. De vlekrugbaardkoekoek Nystalus maculatus, in het droge zuidoosten van Bolivia, is kleiner, met een oranje band over de bovenborst en een snavel met een donkere punt.
Leefgebied
Open savanne, cerrado, grazige hellingen met verspreide bomen, bosranden en weiland met struiken, van het laagland tot ongeveer 2000 m. Wacht roerloos op een uitkijkpost en vangt grote insecten, spinnen en kleine hagedissen, meestal op de grond. Het nest ligt aan het eind van een gang die de vogel in de grond of in een aarden wal graaft.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru plaatselijk in grazige, open gebieden in de dalen en uitlopers van de oostflank van de Andes, en in de savannen van de Pampas del Heath in het zuidoosten. In Bolivia in de savannen van Beni en Santa Cruz en in open delen van de lagere oostflank. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en oosten van Brazilië, in Paraguay en in het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Rijd of loop langs wegen door savannen en open, grazige hellingen en kijk naar vogels die stil op palen, draden en losse takken zitten. De rode snavel steekt af tegen de lichte kop.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt open, door mensen beïnvloed land met verspreide bomen en kan plaatselijk profiteren van ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Nystalus chacuru | (Vieillot, 1816)
Vieillot beschreef de soort in 1816 als Bucco chacuru; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nystalus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks nustalos, 'slaperig'. De soortnaam komt van Chakurú, een klanknabootsende Guaraní-naam; Félix de Azara schreef dat de Guaraní de vogel zo noemen naar zijn stem. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.