Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Obama's baardkoekoek

Obama's baardkoekoek | Nystalus obamai

Western Striolated Puffbird | Buco estriado occidental | Rapazinho-estriado-do-oeste

De Obama's baardkoekoek is de westelijke helft van de vroegere gestreepte baardkoekoek, in 2013 als aparte soort beschreven en vernoemd naar Barack Obama. Hij leeft aan bosranden in de voetheuvels van de Andes en het aangrenzende Amazonelaagland. In het veld onderscheidt hij zich van de oostelijke zustersoort vooral door de zang.

Obama's baardkoekoek (Nystalus obamai)
Foto: kreuchtnfleucht — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een zachte, droevige reeks fluittonen met een stijgend en dan dalend verloop, als wip, wie-wjoe, wjieeeuu, vooral kort na zonsopgang en voor de schemering. Het mannetje begint vaak, het vrouwtje volgt iets lager.

Luister: ZangXC1184055

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–21 cm, met een grote kop, een zware, doffe grijsgroene snavel met een donkere punt en een middellange staart. De bovendelen zijn bruin met fijne bruingele en roestkleurige bandering. Over de achterhals loopt een bruingele band. Het gezicht is gestreept, de keel wit. De borst is bruingeel, de buik witachtig, beide met fijne zwarte lengtestreepjes, vooral op borst en flanken. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gestreepte baardkoekoek Nystalus striolatus lijkt er vrijwel gelijk op; hij verschilt vooral in de zang en komt in het gidsgebied alleen in het uiterste noordoosten van Bolivia voor. De witoorbaardkoekoek Nystalus chacuru heeft een rode snavel en een witte oorvlek en leeft in open terrein. De roodnekbaardkoekoek Malacoptila rufa heeft een grijze kop met een roestbruine nek en een witte baardstreep. De gevlekte baardkoekoek Bucco tamatia is geschubd, met een oranjebruine keel.

Leefgebied

Randen van vochtig laagland- en voetheuvelbos, ook bos op terra firme, moerasbos en overgangsbos, open plekken met hoge bomen; van het laagland tot ongeveer 1300 m in Colombia, 1700 m in Ecuador en 1850 m in Bolivia. Zit in de onderkant van het bladerdak of in de kroon en vliegt uit naar grote insecten. Broedt vermoedelijk in een gang in de grond, zoals verwante soorten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuiden, aan de voet van de oostflank van de Andes. In Ecuador in de voetheuvels en het aangrenzende laagland van het oosten. In Peru langs de oostflank en in het Amazonelaagland. In Bolivia in de voetheuvels en het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië, ten zuiden van de Amazone en ten westen van de Rio Madeira.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs wegen en bosranden in de voetheuvels van de oostflank, in de vroege ochtend of laat in de middag, als de vogels zingen. De vogel zit vaak hoog en vrij op een kale tak.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de vroegere, ruim opgevatte gestreepte baardkoekoek geldt als wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de soort verdraagt bosranden.

Wetenschappelijke naam

Nystalus obamai | Whitney, Piacentini, Schunck, Aleixo, Sousa, Silveira & Rêgo, 2013

Whitney, Piacentini, Schunck, Aleixo, Sousa, Silveira & Rêgo beschreef de soort in 2013 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Nystalus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks nustalos, 'slaperig'. De soortnaam obamai eert Barack Obama (geb. 1961), de 44e president van de Verenigde Staten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).