Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Gebandeerde baardkoekoek

Gebandeerde baardkoekoek | Nystalus radiatus

Barred Puffbird | Buco barrado | Rapazinho-barrado

De gebandeerde baardkoekoek is de enige baardkoekoek in het gidsgebied die geheel bruingeel is met fijne zwarte bandering. Hij leeft ten westen van de Andes, in vochtig bos en halfopen terrein. Zijn trage, getrokken fluittonen klinken vaak lang voordat de stil zittende vogel wordt gevonden.

Gebandeerde baardkoekoek (Nystalus radiatus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een trage, getrokken fluittoon in twee delen, het tweede deel lager, als wieeee-wjoeee, met lange pauzes herhaald; ook in de middag.

Luister: ZangXC842117

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–22 cm, met een grote kop, een zware grijsachtige snavel met een haakje en een middellange staart. Het hele kleed is bruingeel tot okerkleurig, van boven donkerder en roodbruiner, overal met fijne zwarte bandering. Over de achterhals loopt een effen kaneelkleurige band. De keel is lichter, bijna wit. De iris is lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roetkapbaardkoekoek Bucco noanamae heeft een zwarte kruin, een witte wenkbrauwstreep en een zwarte borstband. De witsnorbaardkoekoek Malacoptila panamensis is bruin gestreept in plaats van gebandeerd, met een witte baardstreep. Het vrouwtje van de zebramierklauwier Cymbilaimus lineatus is ook fijn gebandeerd, maar veel kleiner en slanker, met een rode iris.

Leefgebied

Randen van vochtig laagland- en voetheuvelbos, secundair bos, open plekken met verspreide bomen, schaduwkoffie en cacao, van het laagland tot ongeveer 1000 m. Zit lang stil op een uitkijkpost in de middenlaag of het bladerdak en vliegt uit naar grote insecten en kleine hagedissen. Broedt in een holte in een aarden wal of een termietennest.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland en de voetheuvels en in het laagland van het noorden, oostwaarts tot in de Magdalenavallei. In Ecuador in het westelijke laagland en de voetheuvels, zuidwaarts tot in het zuidwesten. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bosranden en open plekken met hoge bomen in het westen van Ecuador en Colombia; volg de getrokken fluittonen en zoek een stil zittende vogel op een kale tak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt bosranden, secundair bos en halfopen terrein met bomen, maar verdwijnt waar het bos geheel wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Nystalus radiatus | (Sclater, 1854)

Sclater beschreef de soort in 1854 als Bucco radiatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nystalus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks nustalos, 'slaperig'. De soortnaam radiatus is Latijn voor 'gestraald' of 'gebandeerd', naar de dwarsbandering. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Magdalenavallei, Colombia.