Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Goudbuikincakolibrie

Goudbuikincakolibrie | Coeligena bonapartei

Golden-bellied Starfrontlet | Inca ventridorado | Inca-de-barriga-dourada

De goudbuikincakolibrie is een incakolibrie van de Oostelijke Cordillera van Colombia, waarvan het mannetje van voren naar achteren verloopt van groen naar glinsterend goud en oranje. Hij leeft in het nevelwoud en aan bosranden, ook dicht bij Bogotá. De verwante vorm van de Serranía de Perijá wordt tegenwoordig als aparte soort beschouwd.

Goudbuikincakolibrie (Coeligena bonapartei)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droge, hoge tsit, vaak herhaald; bij achtervolgingen een snelle reeks hoge tonen.

Luister: ZangXC148354

Opname: Mateo Hernandez (Colección de Sonidos Ambientales - Instituto Humboldt) — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel. Het mannetje is groen, met een glinsterend groene voorkruin en een kleine violette keelvlek; rug en romp verlopen naar goud, en de onderdelen zijn glinsterend goudgroen, op de buik oranjegoud. De staart is goudbrons, de vleugels zijn donker met enig kaneelkleurig in de pennen. Het vrouwtje is groen van boven, met een kaneelkleurige keel en goudgroen gevlekte onderdelen.

Verwarrings­soorten

De blauwe incakolibrie Coeligena helianthea leeft in hetzelfde gebied, maar het mannetje is veel donkerder, met een blauwe keelvlek en een rozeviolette buik; het vrouwtje heeft een rozige glans op de buik. De Perijá-incakolibrie Coeligena consita is vrijwel gelijk, maar leeft alleen in de Serranía de Perijá. De bronzen incakolibrie Coeligena coeligena is egaal bronsbruin, zonder goudglans.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, struikgewas en tuinen, meestal tussen ongeveer 1800 en 3200 m, plaatselijk lager. Bezoekt bloemen met lange buizen in de lagere en middelste lagen van het bos en vangt kleine insecten. Komt naar voederflessen. Het nest is een napje van mos op een beschutte plek.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Oostelijke Cordillera, vooral in Cundinamarca, Boyacá en Santander. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied wordt de verwante vorm eos in de Andes van Venezuela vaak tot deze soort gerekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het nevelwoud rond Bogotá, zoals in het natuurpark Chicaque, bij bloeiende struiken en voederflessen. Let in de ochtend op de goudglans van de buik wanneer een vogel in de zon voor een bloem hangt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Een groot deel van het bergbos in de Oostelijke Cordillera is gekapt, maar de soort gebruikt ook bosranden, secundair bos en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Coeligena bonapartei | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Ornismia bonarpartei; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam eert Charles Lucien Bonaparte (1803–1857), Frans ornitholoog en neef van Napoleon. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.