Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Goudkaptangare

Goudkaptangare | Thlypopsis ruficeps

Rust-and-yellow Tanager | Tangara alisera | Saí-ferrugem-e-amarelo

De goudkaptangare is een kleine tangare met een roodbruine kop en heldergele onderdelen, van de bergen in het midden en zuiden van Peru en in Bolivia. Hij is sterk gebonden aan elzenbos (Alnus) en ander open bergbos, waaraan hij ook zijn Spaanse naam ontleent. Paartjes en groepjes zoeken in het bladerdak naar insecten, vaak in gemengde groepen.

Goudkaptangare (Thlypopsis ruficeps)
Foto: University of Colorado Boulder Alumni Association — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge tsip-roepjes. De zang is een snelle, hoge reeks tonen die eindigt in een droog trillertje.

Luister: ZangXC1583

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een spitse, donkere snavel. De kruin en de zijkant van de kop zijn roestbruin, de bovendelen olijfgrijs tot olijfgroen. De keel en onderdelen zijn heldergeel, de keel vaak met een roestkleurige zweem. Het vrouwtje is doffer, met een minder uitgebreide en lichtere roestbruine kop. Jongen zijn olijfkleuriger, met weinig roestbruin op de kop.

Verwarrings­soorten

De goudkruinzanger Myiothlypis coronata heeft een roestkleurige kruinstreep met zwarte randen, een grijs gezicht en een langere staart. De wenkbrauwtangare Thlypopsis superciliaris heeft een grijze kop met een witte wenkbrauwstreep. De oranjekoptangare Thlypopsis sordida heeft een grijze rug en lichtgrijze onderdelen, en leeft lager.

Leefgebied

Elzenbos, oeverbos, bosranden, struweel en jong secundair bos in de bergen, ook in droge dalen en rond akkers, plaatselijk bij Polylepis, ruwweg tussen 1500 en 3500 m. Zoekt in het bladerdak en op buitenste twijgen naar insecten, vaak in gemengde groepen. Het nest is een kom in een boom of struik. In het zuiden van het verspreidingsgebied trekken sommige vogels buiten de broedtijd lager.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes en in de dalen in het midden en zuiden van het land. In Bolivia in de Yungas en de droge valleien van de oostflank, naar het zuiden tot aan de grens met Argentinië. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in elzenbosjes en oeverbos in de bergdalen, bijvoorbeeld in de vallei van Cuzco of rond Cochabamba. De vogels zitten vaak hoog in de bomen en laten zich horen met hoge roepjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en aangeplante elzen, en is plaatselijk algemeen.

Wetenschappelijke naam

Thlypopsis ruficeps | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als S[ylvia] ruficeps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thlypopsis werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks thlupis, een onbekend klein vogeltje, met opsis, 'uiterlijk'. De soortnaam combineert Latijn rufus, 'roodbruin', met -ceps, 'gekopt', naar de roestkleurige kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Palca, Ayopaya, Cochabamba, Bolivia.