Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Goudpluimparkiet

Goudpluimparkiet | Leptosittaca branickii

Golden-plumed Parakeet | Aratinga de pinceles | Periquito-de-penacho-dourado

De goudpluimparkiet is een middelgrote, langstaartige parkiet van het hoge bergbos van de Andes en de enige soort in het geslacht Leptosittaca. Zijn naam dankt hij aan een smalle pluim van verlengde, goudgele veren die van de teugel onder het oog door naar achteren loopt. Groepen trekken onregelmatig door het nevelwoud en zijn op één plek soms weken achtereen aanwezig en dan weer lange tijd afwezig.

Goudpluimparkiet (Leptosittaca branickii)
Foto: Segidawiki — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, schelle en schorre kreten, meestal in de vlucht, zoals een snel herhaald krie-krie; groepen in een boom maken een aanhoudend gekwetter.

Luister: ZangXC893317

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

35 cm, met een lange, spitse staart en een lichte, grijze snavel. Het kleed is overwegend groen. Een smalle streep van goudgele veren loopt van de teugel onder het oog door tot op de oorstreek; de teugel zelf is oranjegeel. Op de buik zit een vage oranjegele waas. De onderkant van de staart is roodbruin. Rond het oog zit een kale, witachtige ring. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een kortere, minder gele pluim.

Verwarrings­soorten

De roodvoorhoofdparkiet Psittacara wagleri is groter en heeft een rood voorhoofd zonder gele pluim. De geeloorparkiet Ognorhynchus icterotis is groter, met een zware, donkere snavel en een geheel geel voorhoofd en gele wangen. De zwartstaartparkiet Pyrrhura melanura is kleiner, met een geschubde borst en een roodbruine staart, en leeft meestal lager. De andesparkiet Bolborhynchus orbygnesius is veel kleiner en kortstaartig.

Leefgebied

Hoger bergregenwoud en nevelwoud, de randen daarvan en halfopen land met bosresten, meestal tussen 2400 en 3400 m, plaatselijk lager tot rond 1400 m. Eet vruchten en zaden in het bladerdak, onder meer van Podocarpus, en bezoekt ook maïsakkers. Broedt in holten van dode bomen.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in de Centrale Andes en in het zuiden van het land. In Ecuador plaatselijk op beide flanken, vooral in het zuiden (Azuay, Loja, Zamora-Chinchipe). In Peru verspreid en plaatselijk langs de oostflank van de Andes, zuidelijk tot Junín en Cusco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Het hele verspreidingsgebied ligt binnen het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het zuiden van Ecuador in het hoge bos rond Cajanuma (Podocarpus) en Tapichalaca; in Colombia in het bos van de Centrale Andes, bijvoorbeeld in Caldas en Risaralda. Luister in de vroege ochtend naar groepen die hoog over het bos vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar de soort is plaatselijk en over het geheel schaars. Het kappen van het hoge bergbos vermindert het leefgebied, en de groepen zijn afhankelijk van verspreide, vruchtdragende bomen over een groot gebied.

Wetenschappelijke naam

Leptosittaca branickii | Berlepsch & Sztolcman, 1894

Berlepsch & Sztolcman beschreef de soort in 1894 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Leptosittaca voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks leptos, 'slank, fijn', en sittakē, 'papegaai'. De soortnaam eert graaf Władysław Michał Branicki (1848–1914), Pools ornitholoog en medeoprichter (1887) van het zoölogisch museum van de Branicki's in Warschau. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.