Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Geelwangmuspapegaai
Geelwangmuspapegaai | Forpus xanthops
Yellow-faced Parrotlet | Cotorrita carigualda | Tuim-de-cara-amarela
De geelwangmuspapegaai is de grootste muspapegaai en komt alleen voor in het droge dal van de Marañón in het noorden van Peru. Het gele gezicht en de grijsachtige rug onderscheiden hem van alle andere muspapegaaien. Groepjes zoeken zaden en vruchten in cactusstruweel en langs akkers en broeden in holen in steile oeverwanden.
Geluid
Een scherp, droog gekwetter en korte, schrille roepjes, vooral in de vlucht; luider en ruwer dan de roep van de grijsrugmuspapegaai.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een korte, wigvormige staart en een lichte, hoornkleurige snavel. Voorhoofd, gezicht en keel zijn helder geel, de kruin geelgroen. Mantel en rug zijn grijsachtig groen, de onderdelen geelachtig groen. Het mannetje heeft een diep violetblauwe stuit en violetblauwe armpennen en vleugeldekveren. Het vrouwtje heeft een lichter blauwe stuit en weinig of geen blauw in de vleugel. Jongen lijken op het vrouwtje, met een doffer geel gezicht.
Verwarringssoorten
De grijsrugmuspapegaai Forpus coelestis is kleiner, met een groen gezicht en een blauwe streep achter het oog, en leeft ten westen van de Andes. De roodvoorhoofdparkiet Psittacara wagleri is veel groter, met een lange, spitse staart en rood op het voorhoofd. Andere muspapegaaien komen in het dal van de Marañón niet voor.
Leefgebied
Droog struweel met cactussen en doornstruiken, oeverbegroeiing langs rivieren en beken, en akkers en boomgaarden in het droge dal, ruwweg tussen 600 en 2500 m, vooral tussen 1000 en 1800 m. Eet zaden van grassen en kruiden, vruchten van cactussen en struiken, en ook gewassen. Broedt in een hol in een steile wand van aarde of zachte steen, vaak in kleine kolonies.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Peru: in het droge dal van de Marañón en zijn zijdalen in het noorden van het land, vooral in Amazonas, Cajamarca en La Libertad. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het dal van de Marañón bij Balsas, aan de weg van Celendín naar Leymebamba, langs beken met struweel en bij akkers. Groepjes zitten vaak op cactussen of op de grond tussen het gewas en vliegen snel en laag weg.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het verspreidingsgebied is klein, en de soort wordt gevangen voor de handel in kooivogels; daarnaast verdwijnt droog struweel door landbouw. De stand gaat vermoedelijk achteruit.
Wetenschappelijke naam
Forpus xanthops | (Salvin, 1895)
Salvin beschreef de soort in 1895 als Psittacula xanthops; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Forpus werd in 1858 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam, in 1858 ingevoerd door Boie, is waarschijnlijk willekeurig gekozen. Mogelijk komt hij van Grieks phoreō, 'bezitten', en pous, 'voet', naar de behendige tenen; volgens Prestwich (1963) is het een anagram van Latijn profus, 'uitgespreid', naar de korte, wigvormige staart. De soortnaam komt van Grieks xanthos, 'geel', en ōps, 'gezicht', naar het gele gezicht. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Viña, Huamachuco, La Libertad, Peru.