Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Goudvoorhoofdparkiet

Goudvoorhoofdparkiet | Eupsittula aurea

Peach-fronted Parakeet | Aratinga frentidorada | Periquito-rei

De goudvoorhoofdparkiet is een middelgrote, langstaartige parkiet van savannen en open droogbos in het oosten van Bolivia en het uiterste zuidoosten van Peru. Paren en kleine groepen foerageren in bomen en op de grond. Het oranje voorhoofd en de oranje oogring vallen al van ver op.

Goudvoorhoofdparkiet (Eupsittula aurea)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Schelle, rollende roepen in de vlucht, zoals krie-krie-krie; bij het foerageren zachter gekwetter.

Luister: RoepXC1162095

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–27 cm, met een lange, puntige staart en een zwarte snavel. Het kleed is groen. Voorhoofd en oogring zijn oranje, de kruin blauwig. Keel en borst zijn olijfbruin, de buik geelachtig groen. De handpennen zijn blauwig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben minder oranje op het voorhoofd.

Verwarrings­soorten

Weddells aratinga Aratinga weddellii heeft een grijsbruine kop zonder oranje, een kale witte oogring en leeft vooral langs rivieren en in bosranden in het Amazonelaagland. De blauwkroonparkiet Thectocercus acuticaudatus is groter, met een blauwe kop, een lichte snavel en een roodachtige staartonderkant. De witoogparkiet Psittacara leucophthalmus is groter en geheel groen, met rode vlekjes op kop en hals, rood en geel in de ondervleugel en een lichte snavel.

Leefgebied

Savanne met bosjes, cerrado, open droogbos, galerijbos en cultuurland met verspreide bomen, vooral in het laagland tot ruwweg 1000 m. Eet zaden, vruchten, bloemen en insectenlarven, in bomen en op de grond. Broedt meestal in een holte die het paar uitgraaft in een termietennest in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het laagland van Pando, Beni, La Paz en Santa Cruz. In Peru alleen in het uiterste zuidoosten, in de savannen van de Pampas del Heath in Madre de Dios. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Suriname, een groot deel van Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de savannen van de Beni, bijvoorbeeld rond Trinidad, en in het cerrado van Santa Cruz. Let op paren die laag over open terrein vliegen en op het oranje voorhoofd.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is algemeen in een groot verspreidingsgebied en verdraagt open cultuurland; plaatselijk worden vogels gevangen voor de kooivogelhandel.

Wetenschappelijke naam

Eupsittula aurea | (Gmelin, 1788) (GBIF: Aratinga aurea)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Psittacus aureus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eupsittula werd in 1853 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks eu, 'goed, fraai', en Latijn psittula, verkleinwoord van psittacus, 'papegaai': 'echt papegaaitje'. De soortnaam is Latijn aureus, 'gouden', naar het oranjegele voorhoofd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.