Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Goulds koketkolibrie
Goulds koketkolibrie | Lophornis gouldii
Dot-eared Coquette | Coqueta moteada | Topetinho-do-brasil-central
Goulds koketkolibrie is een piepkleine kolibrie van bosranden, galerijbos en cerrado in het noorden en midden van Brazilië. Het mannetje heeft een rossige kuif en witte oorpluimen met groene stippen, waarnaar de Engelse naam Dot-eared verwijst. In het gidsgebied is de soort alleen als zeldzame dwaalgast in het oosten van Bolivia vastgesteld.
Geluid
Meestal stil. Bij het foerageren een zacht, hoog tsip; de vleugels maken in de zweefvlucht een laag, bijachtig gezoem.
Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
7 cm, met een korte, rechte snavel. Het mannetje heeft een glinsterend goudgroen voorhoofd, een donkerrossige kuif en een glinsterend smaragdgroene keel. Aan weerszijden van de kop steken witte pluimen uit, met een groene stip aan de top van elke veer. De bovendelen zijn bronsgroen, met een witte band over de stuit, de onderdelen grijsgroen. De middelste staartveren zijn bronsgroen, de andere rossig met bronsgroene toppen. Het vrouwtje heeft geen kuif en geen pluimen, een rossige keel met een grijsgroene onderrand, dezelfde witte stuitband en een bronskleurige staart met rossige toppen.
Verwarringssoorten
De groenkuifkoketkolibrie Lophornis verreauxii, die in het noorden en midden van Bolivia voorkomt, heeft bij het mannetje een groene kuif met rode veertoppen en groene, wit getopte wangpluimen. De vuurkuifkoketkolibrie Lophornis delattrei heeft ook een rossige kuif, maar geen witte oorpluimen, en leeft in de voetheuvels van de Andes. De vrouwtjes van deze soorten lijken sterk op elkaar; let op de keelkleur en de plaats van waarneming.
Leefgebied
Bosranden, galerijbos, half open terrein met verspreide bloeiende bomen en struiken, cerrado en droog, halfbladverliezend bos, van zeeniveau tot ongeveer 800 m. Bezoekt kleine bloemen in boomkruinen en struiken en vangt kleine insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen als zeldzame dwaalgast vastgesteld in het departement Santa Cruz in het oosten van Bolivia. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden en midden van Brazilië, van de monding van de Amazone in Pará zuidwestwaarts tot Mato Grosso en Goiás.
Hoe en wanneer kijken
Een dwaalgast kan opduiken bij bloeiende bomen aan bosranden en in half open terrein in het oosten van het departement Santa Cruz, nabij de grens met Brazilië. Het mannetje is te herkennen aan de rossige kuif en de witte, groen gestippelde oorpluimen.
Staat van instandhouding
Gevoelig (NT). Ontbossing en de aanleg van stuwdammen in het zuiden van het Amazonegebied doen de stand naar verwachting afnemen.
Wetenschappelijke naam
Lophornis gouldii | (Lesson, 1832)
Lesson beschreef de soort in 1832 als Ornismya gouldii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lophornis werd in 1829 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Grieks lophos, 'kuif', met ornis, 'vogel'. De soortnaam eert John Gould (1804–1881), Engels ornitholoog en uitgever van geïllustreerde vogelboeken, onder meer over kolibries. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).