Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Grijskruinduif

Grijskruinduif | Leptotila rufaxilla

Grey-fronted Dove | Paloma frentigrís | Juriti-de-testa-branca

De grijskruinduif is een middelgrote, bruine grondduif van het Amazonelaagland, met een blauwgrijze kruin en een lichte, bijna witte voorhoofdsband. Hij leeft op de bodem van vochtig bos en vliegt bij verstoring laag en snel weg tussen de stammen. De wetenschappelijke naam rufaxilla verwijst naar de roodbruine okselveren en ondervleugel.

Grijskruinduif (Leptotila rufaxilla)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een laag, hol en gedragen koeren, één toon die licht aanzwelt en wegsterft, oeoeoeoe, met tussenpozen van enkele seconden herhaald, vaak vanaf een lage tak of de grond.

Luister: ZangXC863904

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–28 cm, met een vrij lange, afgeronde staart. Voorhoofd licht grijswit, overgaand in een blauwgrijze kruin; de nek is bruin met een paarsachtige glans. De naakte huid rond het oog is rood. Bovendelen olijfbruin; keel witachtig, borst roze-grijsbruin, buik wit. De ondervleugel is roestbruin, zichtbaar in de vlucht. De buitenste staartpennen hebben smalle witte toppen. Poten rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met roestkleurige randen aan de veren van borst en vleugel.

Verwarrings­soorten

De verreaux-duif Leptotila verreauxi heeft een minder contrasterende, roze-grijze kop zonder blauwgrijze kruin, bredere witte staartpunten en in het gidsgebied meestal blauwe huid rond het oog; hij leeft vaker in droger en opener terrein. De witwangduif Leptotila megalura leeft hoger op de oostflank van de Andes in Bolivia en is groter, met een langere staart. De rosse kwartelduif Geotrygon montana is kleiner en korter van staart, met roodbruine bovendelen en een lichte wangstreep.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme, várzea, galerijbos en dichte bosranden en secundair bos, ook in bos langs savannen, van het laagland tot ongeveer 1000 m. Loopt over de bosbodem en zoekt zaden, gevallen vruchten en kleine ongewervelden. Het nest is een los platform van takjes, laag in een struik of kleine boom.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en aan de randen van de llanos; in Ecuador in het oostelijke laagland; in Peru in het Amazonelaagland en de lage uitlopers van de oostflank; in Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, een groot deel van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend naar het lage koeren in bos langs rivieren en lodges in het Amazonelaagland. Loop rustig over bospaden: de vogel loopt vaak voor je uit over het pad voordat hij laag wegvliegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in grote delen van het verspreidingsgebied; plaatselijk achteruit door ontbossing, maar verdraagt secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Leptotila rufaxilla | (Richard, L-C & Bernard, J-P, 1792)

Richard, L-C & Bernard, J-P beschreef de soort in 1792 als Columba Rufaxilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leptotila werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam (oorspronkelijk Leptoptila) combineert Grieks leptos, 'fijn, slank', met ptilon, 'veer'. De soortnaam combineert Latijn rufus, 'roodbruin', met axilla, 'oksel', naar de roodbruine ondervleugel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.