Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Grijsrugdwerglijster

Grijsrugdwerglijster | Catharus fuscater

Slaty-backed Nightingale-Thrush | Zorzalito sombrío | Sabiá-de-dorso-ardósia

De grijsrugdwerglijster is een donkere, leigrijze dwerglijster van de ondergroei van vochtig bergbos in de Andes. Kenmerkend zijn de witte iris, de oranje snavel en de oranje poten. Hij leeft vooral op of vlak boven de bosbodem, en zijn fluitende zang klinkt vooral in de schemering.

Grijsrugdwerglijster (Catharus fuscater)
Foto: Cephas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang bestaat uit korte, heldere fluitende frasen met een zuivere, wat metalige klank, langzaam herhaald, vooral bij zonsopgang en in de avondschemering. De roep is een nasaal, klagend mieeuw.

Luister: ZangXC608639

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, met een rechte oranje snavel, oranje poten en een lichte, witachtige iris. Kop en bovendelen zijn donker leigrijs, de kop het donkerst, bijna zwartachtig. De onderdelen zijn grijs, naar het midden van de buik toe lichter, witachtig tot geelachtig wit, afhankelijk van de ondersoort. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner, met lichte vlekjes op de bovendelen, een donker gevlekte borst en een donkere snavel.

Verwarrings­soorten

De geelbekdwerglijster Catharus aurantiirostris heeft een olijfbruine rug en een donker oog en leeft in drogere, opener struweel. Goulds dwerglijster Catharus dryas heeft een zwarte kop, een olijfgrijze rug en gele, donker gevlekte onderdelen. Het mannetje van de fluweellijster Turdus serranus is groter en glanzend zwart, met een donker oog en een oranje oogring. De Noord-Amerikaanse Catharus-lijsters die hier overwinteren zijn bruin van boven en hebben een gevlekte borst en een donkere snavel.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig, mosrijk bergbos en nevelwoud, vooral op dichte, schaduwrijke plekken, ongeveer tussen 1300 en 2600 m, plaatselijk lager. Hupt over de grond en over lage takken en zoekt insecten, andere ongewervelden en kleine vruchten. Het nest is een kom van mos en plantenmateriaal, laag in een struik of boompje.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de cordilleras en in de Serranía de Perijá. In Ecuador op de westelijke en de oostelijke helling van de Andes. In Peru vooral langs de oostflank van de Andes, van noord naar zuid. In Bolivia langs de oostflank van de Andes in het noorden en midden van het land. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend en de avondschemering langs paden door vochtig bergbos naar de fluitende zang; de vogel hupt vaak even het pad op, vooral na regen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Afhankelijk van gesloten bergbos met een dichte ondergroei en daardoor plaatselijk achteruitgegaan door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Catharus fuscater | (de Lafresnaye, 1845)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1845 als M[yioturdus] fuscater; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Catharus werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks katharos, 'zuiver, schoon', naar het verenkleed van de geelbekdwerglijster (C. aurantiirostris). De soortnaam combineert Latijn fuscus, 'donker', met ater, 'zwart', naar de donkere leigrijze bovenkant. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.