Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Dwerglijster
Dwerglijster | Catharus ustulatus
Swainson's Thrush | Zorzalito de Swainson | Sabiá-de-óculos
De dwerglijster is een kleine, olijfbruine lijster die in de bossen van Alaska, Canada en het noorden en westen van de Verenigde Staten broedt en in groten getale in de Andes overwintert. In het noordelijke winterhalfjaar behoort hij op de middelste hoogten van de Andes tot de talrijkste trekvogels in bos en bosranden. Kenmerkend is de lichte, geelbruine bril.
Geluid
In het overwinteringsgebied vooral een zacht, vloeiend wiet of kwip; 's nachts op trek een hoog, piepend hieep. Voor het vertrek in maart en april soms al de zang: een reeks fluitende, spiraalsgewijs stijgende frasen.
Opname: Ed Pandolfino — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm. De bovendelen zijn egaal olijfbruin tot grijsbruin. Een geelbruine oogring en teugel vormen samen een duidelijke bril. Keel en borst zijn geelbruin met donkere, driehoekige vlekken, de buik is wit en de flanken zijn grijsbruin. De snavel is donker, met een lichte basis aan de ondersnavel; de poten zijn roze-grijs. De seksen zijn gelijk. Vogels in het eerste jaar hebben soms kleine lichte punten op de grote vleugeldekveren.
Verwarringssoorten
De grijswangdwerglijster Catharus minimus is grijzer, met grijze wangen, een vage witachtige oogring en weinig geelbruin op de borst. De veery Catharus fuscescens is warmer roodbruin van boven, met een vaag gevlekte borst en zonder duidelijke bril. De standvogels van het geslacht Catharus in het gidsgebied, zoals de grijsrugdwerglijster Catharus fuscater en de geelbekdwerglijster Catharus aurantiirostris, hebben een oranje snavel en oranje poten en geen gevlekte borst.
Leefgebied
Vochtig bergbos, bosranden, secundair bos, koffieplantages met schaduwbomen en tuinen, vooral tussen ongeveer 800 en 2500 m, op trek ook in het laagland. Zoekt in de middelste lagen van het bos naar vruchten en bessen, vaak samen met tangaren en andere vruchteneters in vruchtdragende bomen, en eet daarnaast insecten. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wintergast in de drie cordilleras en de Sierra Nevada de Santa Marta, op doortrek ook elders. In Ecuador wintergast op beide hellingen van de Andes en op doortrek ook in het laagland. In Peru wintergast vooral langs de oostflank van de Andes. In Bolivia wintergast langs de oostflank van de Andes in de Yungas. Op de Galápagos niet als regelmatige gast bekend. Broedt in Alaska, Canada en het noorden en westen van de Verenigde Staten en overwintert van Mexico tot het noordwesten van Argentinië.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Tussen oktober en april bij vruchtdragende bomen en struiken langs bosranden en paden in de bergen; vogels foerageren vaak in kleine, losse groepjes en roepen veel.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de huidige soortafbakening. Wijdverbreid en talrijk; in het overwinteringsgebied verdraagt hij halfopen landschap en koffie onder schaduwbomen.
Wetenschappelijke naam
Catharus ustulatus | (Nuttall, 1840)
Nuttall beschreef de soort in 1840 als Turdus ustulatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Catharus werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks katharos, 'zuiver, schoon', naar het verenkleed van de geelbekdwerglijster (C. aurantiirostris). De soortnaam komt van Latijn ustulatus, 'geschroeid, verbrand', naar de bruine kleur van de bovenkant. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fort Vancouver, Washington, Verenigde Staten.