Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Veery
Veery | Catharus fuscescens
Veery | Zorzalito rojizo | Sabiá-norte-americano
De veery is een warmbruine Catharus-lijster die in de loofbossen van het zuiden van Canada en het noorden van de Verenigde Staten broedt en in het zuiden van het Amazonebekken overwintert. Het gidsgebied doorkruist hij vooral op trek; in het laagland van Bolivia en het zuidoosten van Peru blijven sommige vogels de winter over. De naam is een klanknabootsing van zijn roep en zang.
Geluid
De roep is een dalend, wat schor vieer of vieuw, ook 's nachts tijdens de trek. De zang, een omlaag spiralende reeks zoemende fluittonen, is in het gidsgebied zelden te horen.
Opname: Paul Driver — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm. De bovendelen zijn egaal warm roodbruin tot kaneelbruin, bij sommige vogels doffer olijfbruin. De kop heeft een vage grijze oogring en grijze wangen. Keel en borst zijn licht geelbruin met kleine, vage bruine vlekjes, de buik is wit en de flanken zijn grijs. De snavel is donker met een lichte basis; de poten zijn roze. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De dwerglijster Catharus ustulatus is olijfbruin, met een duidelijke geelbruine bril en scherpere, donkere borstvlekken. De grijswangdwerglijster Catharus minimus is koeler grijsolijf, met grijze wangen en zwaardere vlekken op de borst. De lijsters van het geslacht Turdus in het laagland zijn groter en hebben geen gevlekte borst.
Leefgebied
Op trek en in de winter in laaglandregenwoud, várzea, secundair bos en bosranden, vooral onder 1000 m, op trek ook hoger op de oostflank van de Andes. Zoekt op en vlak boven de bosbodem naar insecten en eet daarnaast veel vruchten. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia vooral doortrekker, zowel in het laagland als in de Andes, met de meeste waarnemingen in september–oktober en april. In Ecuador een schaarse doortrekker, vooral in het oosten. In Peru doortrekker en in het zuidoostelijke laagland ook wintergast. In Bolivia wintergast in het laagland van het noorden en oosten. Op de Galápagos niet als regelmatige gast bekend. Broedt in het zuiden van Canada en het noorden van de Verenigde Staten en overwintert vooral in het zuiden van het Amazonebekken in Brazilië.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in oktober en april op de bosbodem en in lage struiken langs paden in laaglandbos en aan de voet van de Andes; vogels zitten vaak lang stil en verraden zich door hun dalende roep.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In Noord-Amerika is de broedstand in de afgelopen decennia achteruitgegaan; ontbossing in het overwinteringsgebied is een mogelijke oorzaak.
Wetenschappelijke naam
Catharus fuscescens | (Stephens, 1817)
Stephens beschreef de soort in 1817 als Turdus Fuscescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Catharus werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks katharos, 'zuiver, schoon', naar het verenkleed van de geelbekdwerglijster (C. aurantiirostris). De soortnaam komt van Latijn fuscescens, 'donker wordend, donkerachtig', naar de bruine bovenkant. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pennsylvania, Verenigde Staten.