Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Grijswangmuisspecht

Grijswangmuisspecht | Dendrocincla fuliginosa

Plain-brown Woodcreeper | Trepatroncos pardo | Arapaçu-pardo

De grijswangmuisspecht is een middelgrote, vrijwel ongetekende bruine muisspecht van het vochtige laaglandbos. Hij is een vaste volger van zwermen trekmieren en vangt de insecten die voor de mieren uit opvliegen. Van de Dendrocincla-muisspechten is hij in het gidsgebied het meest verbreid.

Grijswangmuisspecht (Dendrocincla fuliginosa)
Foto: gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange, ratelende of hinnikende reeks tonen die eerst aanzwelt en dan wegsterft. De roep is een nasaal, scherp pjieek of sjieek, vaak te horen bij mierenzwermen.

Luister: ZangXC994910

Opname: Jaime Suárez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–22 cm, met een rechte, middellange, zwartachtige snavel en een stijve staart. Het hele kleed is effen olijfbruin, zonder strepen of vlekken; vleugels, stuit en staart zijn roodbruin. Het gezicht is grijzig, met een lichte baardstreep en een smalle donkere streep daaronder. De keel is iets lichter dan de borst. De seksen zijn gelijk; het vrouwtje is gemiddeld kleiner.

Verwarrings­soorten

De witkinmuisspecht Dendrocincla merula heeft een duidelijke witte kin en keel, een grijzer gezicht zonder baardstreep en lichte ogen, en volgt eveneens trekmieren in het Amazonegebied. De tiranmuisspecht Dendrocincla tyrannina is groter, met fijne lichte streepjes op kop en borst, en leeft hoger in de Andes. De rosse muisspecht Dendrocincla homochroa is geheel warmer roodbruin en komt alleen in het noorden van Colombia voor. Langstaartmuisspechten (Deconychura) zijn slanker, met een langere staart en lichte vlekjes op de borst.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig laagland- en voetheuvelbos, ook várzea, galerijbos en ouder secundair bos, meestal onder 1200 m, in het noorden van Colombia plaatselijk tot ongeveer 2000 m. Volgt zwermen trekmieren en vangt insecten, spinnen en kleine hagedissen; klampt zich daarbij laag aan stammen vast. Het nest ligt in een holte in een stam of een rotte stronk.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Pacifische en Caribische laagland, in het Magdalenadal en ten oosten van de Andes. Ecuador: ten westen en ten oosten van de Andes. Peru: in het noordwesten en in het Amazonelaagland. Bolivia: in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Venezuela, de Guyana's, Trinidad en het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij een zwerm trekmieren in het binnenste van het bos; de vogel klampt zich laag aan stammen vast boven het voorfront van de zwerm. Het nasale pjieek verraadt hem vaak eerder dan hij te zien is.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de huidige omgrenzing van de soort; als geheel wijdverbreid en plaatselijk algemeen. De soort is gevoelig voor versnippering van het bos en verdwijnt waar het bos wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Dendrocincla fuliginosa | (Vieillot, 1818)

Vieillot beschreef de soort in 1818 als Dendrocopus fuliginosus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dendrocincla werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks dendron, 'boom', en kinklos, een niet nader bekende vogel die met de staart wipt, vaak vertaald als 'kwikstaart'. De soortnaam komt van Latijn fuliginosus, 'roetkleurig', naar het donkerbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.