Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Grote boomvink

Grote boomvink | Camarhynchus psittacula

Large Tree Finch | Pinzón arbóreo grande | Tentilhão-arborícola-grande

De grote boomvink is de grootste van de insectenetende boomvinken van de Galápagos. De wetenschappelijke naam psittacula (papegaaitje) verwijst naar de dikke, gebogen snavel. Hij zoekt in boomkronen naar larven en kevers in schors en twijgen.

Grote boomvink (Camarhynchus psittacula)
Foto: Adam Jackson — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks van enkele herhaalde, tweelettergrepige fluittonen. De roep is een kort, hoog tsjilpje.

Luister: ZangXC114146

Opname: Eric DeFonso — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een korte, dikke snavel met een sterk gebogen bovenrand, als bij een kleine papegaai. Volwassen mannetjes hebben een zwarte kop, keel en bovenborst; de hoeveelheid zwart neemt met de leeftijd toe. Bovendelen olijfgrijs tot olijfbruin, onderdelen vuilwit tot grijsbeige. Vrouwtjes en jonge vogels missen het zwart: kop grijsolijf, onderdelen licht en vaag gestreept, snavel lichter.

Verwarrings­soorten

De kleine boomvink Camarhynchus parvulus is kleiner, met een kleinere, kortere snavel. Op Floreana heeft de charles' boomvink Camarhynchus pauper een snavel die in grootte tussen beide in ligt. De vegetarische boomvink Platyspiza crassirostris is groter, met een nog dikkere, bolle snavel, en eet vooral knoppen, bladeren en vruchten. Grondvinken (Geospiza) hebben een kegelvormige snavel met een rechtere bovenrand, en de mannetjes zijn geheel zwart.

Leefgebied

Vooral het vochtige hoogland met Scalesia-bos en de overgangszone; op sommige eilanden ook bos in de droge zone. Foerageert in boomkronen en op takken, waar hij met de snavel schors en dode twijgen openbreekt voor larven, kevers en andere insecten; eet daarnaast vruchten, knoppen en nectar. Het nest is een overkoepeld bouwsel van gras en twijgjes in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor de Galápagos, onder meer op Santa Cruz, Santiago, Isabela, Fernandina, Pinta, Marchena, Rábida en Pinzón; op Floreana schaars. Ontbreekt op San Cristóbal, Española en Genovesa. Komt niet voor op het vasteland van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia.

GalápagosDarwinFernandinaWolfIsabelaSantiagoPintaMarchenaFloreanaSanta CruzGenovesaEspañolaSan Cristóbal
  • Jaarrond
Kaartje van de archipel zelf: op de hoofdkaart zou deze vogel een stipje aan de rand zijn, en juist bij eilandsoorten gaat het om de vraag op wélke eilanden hij zit. De eilanden waar hij ontbreekt staan er grijs bij. Verspreiding per eiland volgens de standaardwerken; eilandcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het Scalesia-bos van het hoogland van Santa Cruz, bijvoorbeeld bij Los Gemelos, vaak in gemengde groepjes met andere boomvinken en de spechtvink Camarhynchus pallidus.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand neemt af door de ingevoerde parasitaire vlieg Philornis downsi, waarvan de larven de nestjongen aantasten, en door het verdwijnen van het Scalesia-bos door landbouw en ingevoerde planten. Ook ingevoerde ratten en katten spelen een rol.

Wetenschappelijke naam

Camarhynchus psittacula | Gould, 1837

Gould beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Camarhynchus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks kamara, 'boog' of 'gewelf', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam is een Latijns verkleinwoord van psittacus, 'papegaai', dus 'papegaaitje', naar de dikke snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden.