Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Guirakoekoek
Guirakoekoek | Guira guira
Guira Cuckoo | Pirincho | Anu-branco
De guirakoekoek is een rommelig ogende, lichte koekoek met een rafelige rossige kuif en een lange staart, die in groepen door open land trekt. Hij is verwant aan de ani's en broedt net als zij zelf, vaak met meerdere vogels in één nest. In het gidsgebied leeft hij vooral in de savannen en het cultuurland van Bolivia.
Geluid
Een luide, dalende reeks klagende fluittonen, pie-oe pie-oe pie-oe, die overgaat in een ratel, vaak door meerdere vogels tegelijk. Groepen houden contact met korte, schorre roepjes.
Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
36–40 cm, waarvan ruim de helft staart. Kop en kuif zijn roodbruin met donkere strepen; de rafelige kuif staat vaak recht overeind. Rug en vleugels zijn donkerbruin met lichte, roomkleurige strepen en randen. De stuit is wit en valt op in de vlucht. De onderdelen zijn roomwit, op keel en borst fijn donker gestreept. De lange staart is donkerbruin met een brede witte eindband. De snavel is oranjegeel, de naakte huid rond het oog geelachtig en de iris oranje. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn donkerder gestreept, met een donkere iris.
Verwarringssoorten
De gestreepte koekoek Tapera naevia is kleiner en leeft alleen; hij heeft ongestreepte witte onderdelen, een lichte wenkbrauwstreep en geen witte stuit of witte staartband. De kleine ani Crotophaga ani trekt ook in groepen door open land, maar is geheel zwart, met een hoge zwarte snavel.
Leefgebied
Open land met verspreide bomen en struiken: savanne, weiland, akkerranden, droog Chaco-struweel, randen van moerassen en dorpen, in het laagland en plaatselijk in droge dalen tot ongeveer 2000 m. Groepen van zes tot vijftien vogels zitten dicht tegen elkaar op takken en zonnen dan vaak met uitgespreide vleugels. Zoekt op de grond en in lage begroeiing naar grote insecten, spinnen, kikkers, hagedissen en jonge vogels. Het nest is een grote schaal van takken in een boom, waarin vaak meerdere vrouwtjes hun blauwgroene eieren leggen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia wijdverspreid in het laagland van Beni, Santa Cruz en de Chaco, en in de droge dalen aan de voet van de Andes. In Peru alleen enkele recente waarnemingen in het zuidoosten, waarschijnlijk vogels die vanuit Bolivia het open, ontboste land binnenkomen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten en midden van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden en midden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs wegen door weiland en savanne in het laagland van Santa Cruz en Beni, waar groepen op hekken, struiken en lage bomen zitten. In de koele ochtend zonnen ze vaak samen op een kale tak.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Profiteert van ontbossing en veeteelt en breidt zich plaatselijk uit.
Wetenschappelijke naam
Guira guira | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Cuculus Guira; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Guira werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Guaraní güirá, 'vogel'. De soortnaam guira komt, net als het geslacht, van Guaraní güirá, 'vogel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.