Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Grote ani

Grote ani | Crotophaga major

Greater Ani | Garrapatero mayor | Anu-coroca

De grote ani is de grootste ani, een glanzend blauwzwarte koekoek met een witte iris die in luidruchtige groepen langs rivieren en meren leeft. Groepen broeden samen, waarbij meerdere paren hun eieren in één nest leggen en gezamenlijk de jongen grootbrengen. In het Amazonelaagland is hij een vaste bewoner van oeverbegroeiing en overstromingsbos.

Grote ani (Crotophaga major)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepen maken een borrelend, kokend koor, kro-kro-kro-kro, waarin meerdere vogels door elkaar roepen, afgewisseld met grommende, krassende en blaffende geluiden. In de vlucht een hard, rauw gekwaak.

Luister: RoepXC1023357

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

46–48 cm, met een lange, brede staart. Het verenkleed is zwart met een sterke blauwe tot paarsachtige glans, op rug en vleugels met een groenige of bronskleurige weerschijn; de veren van de bovendelen hebben smalle glanzende randen. De snavel is zwart, hoog en zijdelings afgeplat, met een kam die alleen op de basale helft van de bovensnavel omhoogsteekt. De iris is wit tot geelachtig wit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een donkere iris en een kleinere snavelkam.

Verwarrings­soorten

De kleine ani Crotophaga ani is veel kleiner, dof zwart, met een donkere iris en een gladde snavelkam die tot boven het voorhoofd reikt; hij leeft vooral in weiland en ruigte. De groefsnavelani Crotophaga sulcirostris is ook veel kleiner, met groeven in de snavel en een donkere iris, en leeft vooral in droge streken.

Leefgebied

Oeverbegroeiing, struiken en lage bomen langs rivieren, meren en cochas, várzea en igapó, palmmoerassen, mangrove en de randen van moerassen, in het laagland tot ongeveer 500 m. Groepen van vijf tot twintig vogels bewegen door de begroeiing en zoeken grote insecten, spinnen, hagedissen en kikkers; ze volgen ook trekmieren en vee. Het nest is een grote schaal van takken boven het water, die meerdere paren samen gebruiken.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, het Magdalenadal, de Llanos en het Amazonegebied. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noordelijke en oostelijke laagland, onder meer in Pando, Beni en Santa Cruz. Ontbreekt in de droge kuststreek van Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Panama via Venezuela en de Guyana's tot in het noorden van Argentinië; zuidelijke vogels trekken deels in de zuidelijke winter.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaar langzaam langs de oevers van Amazonerivieren en cochas, waar groepen door het oeverstruweel klauteren en elkaar met hun borrelende koor aankondigen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverspreid en plaatselijk algemeen langs water in het laagland.

Wetenschappelijke naam

Crotophaga major | Gmelin, 1788

Gmelin beschreef de soort in 1788 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Crotophaga werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks krotōn, 'teek', en -phagos, '-etend': 'teekeneter'. De soortnaam major is Latijn voor 'groter'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.