Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Guyanabaardkoekoek

Guyanabaardkoekoek | Notharchus macrorhynchos

Guianan Puffbird | Buco picogordo oriental | Macuru-de-pescoço-branco

De guyanabaardkoekoek is een grote, zwart-witte baardkoekoek van het Guyanaschild. Hij werd lang samen met de witnekbaardkoekoek als één soort beschouwd en is pas na de splitsing als aparte soort erkend. In het gidsgebied komt hij niet voor; hij is hier opgenomen omdat zijn verspreidingsgebied binnen het kaartvenster valt.

Guyanabaardkoekoek (Notharchus macrorhynchos)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Vrij stil. De zang is een lange, hoge, vrij zwakke triller, vergelijkbaar met die van de witnekbaardkoekoek.

Luister: ZangXC8617

Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

25 cm, met een grote kop en een zeer zware, zwarte snavel met een haakje. Kruin, oogstreek, rug, vleugels en staart zijn zwart. Het voorhoofd is wit, maar smaller dan bij de witnekbaardkoekoek; een brede witte nekband loopt rond de hals. Keel en onderdelen zijn wit, met een brede zwarte borstband en zwart gebandeerde flanken. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witnekbaardkoekoek Notharchus hyperrhynchus is vrijwel gelijk, met een breder wit voorhoofd, en vervangt hem in het westen en zuiden, ook in het hele gidsgebied. De bonte baardkoekoek Notharchus tectus is veel kleiner, met een witte wenkbrauwstreep en een witte schouderstreep. De bruinbandbaardkoekoek Notharchus ordii is kleiner, met een bruine band onder de zwarte borstband.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, open terrein met hoge losse bomen en oude secundaire bossen, meestal onder 500 m. Zit hoog op een open tak en vliegt uit naar grote insecten en kleine hagedissen. Broedt in een holte in een termietennest in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Komt in Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos niet voor; oudere vermeldingen uit het gidsgebied onder deze naam hebben betrekking op de witnekbaardkoekoek. Buiten het gidsgebied in het oosten van Venezuela, de Guyana's en het noordoosten van Brazilië ten noorden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Niet in het gidsgebied te zien. In de Guyana's zit hij, net als de witnekbaardkoekoek, op kale takken boven het bladerdak en aan bosranden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en grotendeels nog bebost.

Wetenschappelijke naam

Notharchus macrorhynchos | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Bucco macrorhynchos; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Notharchus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks nōthēs, 'traag', en arkhos, 'leider' of 'hoofd'. De soortnaam macrorhynchos komt van Grieks makros, 'groot, lang', en rhunkhos, 'snavel': 'grootsnavelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.