Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Zwartborstbaardkoekoek

Zwartborstbaardkoekoek | Notharchus pectoralis

Black-breasted Puffbird | Buco pechinegro | Macuru-de-peito-preto

De zwartborstbaardkoekoek is een glanzend blauwzwarte baardkoekoek met een witte wangvlek, van het vochtige laaglandbos van de Chocó. Hij zit roerloos hoog in het bladerdak of aan de bosrand en laat zich vooral opmerken door zijn lange, gefloten zang. In het gidsgebied is hij beperkt tot het westen van Colombia en het noordwesten van Ecuador.

Zwartborstbaardkoekoek (Notharchus pectoralis)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange reeks heldere, gefloten tonen als kwie-kwie-kwie, die eerst stijgt, daarna langzaam daalt en vertraagt en eindigt in een paar langgerekte, dalende tonen.

Luister: ZangXC395116

Opname: Tuomas Seimola — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een grote kop en een zware zwarte snavel met een haakje. Kop en bovendelen zijn glanzend blauwzwart, met een grote witte vlek op de oorstreek. De keel is wit. Een brede zwarte band bedekt de borst; de buik is wit met een bruingele zweem en de flanken zijn licht gebandeerd. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witnekbaardkoekoek Notharchus hyperrhynchus is groter, met een wit voorhoofd, een brede witte nekband en een smallere borstband. De bonte baardkoekoek Notharchus tectus is veel kleiner, met een smalle witte wenkbrauwstreep, een witte schouderstreep en geen grote witte wangvlek.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig en zeer nat laaglandbos, hoog secundair bos en open plekken met hoge bomen, tot ongeveer 1000 m. Zit hoog op een open tak en vliegt uit naar grote insecten en andere ongewervelden. Broedt in een holte in een termietennest in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland en in het noordwesten, oostwaarts tot de lagere Cauca- en Magdalenavallei. In Ecuador alleen in het noordwesten, vooral in Esmeraldas. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de Chocó vanaf wegen en open plekken met uitzicht over het bladerdak naar vogels op kale takken; de zang klinkt vooral in de ochtend.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij klein; plaatselijk lijdt de soort onder het kappen van laaglandbos in de Chocó.

Wetenschappelijke naam

Notharchus pectoralis | (Gray, 1846)

Gray beschreef de soort in 1846 als Bucco pectoralis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Notharchus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks nōthēs, 'traag', en arkhos, 'leider' of 'hoofd'. De soortnaam pectoralis komt van Latijn pectus, 'borst', en verwijst naar de zwarte borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).