Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Halsbandsperwer

Halsbandsperwer | Microspizias collaris

Semicollared Hawk | Azor collarejo | Tauató-de-colar

De halsbandsperwer is een kleine sperwer van het subtropische bergbos van de noordelijke en centrale Andes. Hij is overal schaars en wordt weinig waargenomen, zodat zijn levenswijze maar ten dele bekend is.

Van deze soort bestaat geen foto van een levende wilde vogel met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.

Geluid

Weinig bekend. Gemeld zijn hoge, snelle reeksen kie-kie-kie, vooral rond het nest.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

25–30 cm; het vrouwtje is groter dan het mannetje. Een kleine sperwer met korte, afgeronde vleugels en een vrij lange staart. Volwassen vogels zijn donker grijsbruin tot zwartachtig op kruin en bovendelen, met een donkere, wat gevlekte wang en een lichte, onderbroken halsband in de nek. De onderdelen zijn wit met grove, donkere bandering, de staart is grijsbruin met donkere banden. Jonge vogels zijn bruiner van boven en bruin gebandeerd van onder, met een minder duidelijke halsband.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse dwergsperwer Microspizias superciliosus lijkt sterk op hem, maar leeft vooral in het laagland, is fijner gebandeerd van onder en heeft geen halsband en geen donkere wang. De Amerikaanse sperwer Accipiter striatus leeft in dezelfde hoogtezone, maar heeft roodbruine dijen en een fijnere tekening van onder. De gestreepte bosvalk Micrastur ruficollis heeft kale gele huid rond het oog en een langere staart met smalle witte banden. De tandwouw Harpagus bidentatus heeft een zwarte keelstreep.

Leefgebied

Vochtig subtropisch bergbos en bosranden op de flanken van de Andes, vooral tussen ongeveer 1200 en 2500 m, plaatselijk lager. Jaagt vanuit dekking in het bladerdak en aan bosranden, vooral op kleine vogels. Over het nest is weinig bekend.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in alle drie de cordilleras. In Ecuador zeldzaam op beide flanken van de Andes. In Peru plaatselijk op de oostflank van de Andes, zuidwaarts tot in het zuiden van het land. Uit Bolivia niet met zekerheid bekend. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De kans op een waarneming is het grootst bij gemengde vogeltroepen en aan bosranden in het subtropische bergbos, waar hij laag door de vegetatie jaagt, en vanaf uitzichtpunten in de ochtend, wanneer vogels soms kort zweven.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd volgens de huidige beoordeling, maar overal schaars en afhankelijk van bergbos, dat op veel plaatsen is gekapt.

Wetenschappelijke naam

Microspizias collaris | (Sclater, 1860) (GBIF: Accipiter collaris)

Sclater beschreef de soort in 1860 als Accipiter collaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Microspizias werd in 2021 ingevoerd door Sangster, Kirwan, Fuchs, Dickinson, Elliott & Gregory. De geslachtsnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en spizias, 'havik', dus 'kleine havik'. De soortnaam komt van Latijn collaris, 'van de hals' of 'met een halsband', naar de lichte halsband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.