Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Amerikaanse dwergsperwer

Amerikaanse dwergsperwer | Microspizias superciliosus

Tiny Hawk | Gavilán enano | Tauató-passarinho

De Amerikaanse dwergsperwer is een van de kleinste roofvogels van de Nieuwe Wereld, nauwelijks groter dan een lijster. Hij jaagt in het bladerdak en aan bosranden in het vochtige laagland, vooral op kleine vogels zoals kolibries.

Amerikaanse dwergsperwer (Microspizias superciliosus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig gehoord. Een hoge, scherpe reeks kie-kie-kie.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

20–28 cm; het vrouwtje is duidelijk groter dan het mannetje. Klein en compact, met korte, afgeronde vleugels en een vrij korte staart. Volwassen vogels zijn leigrijs van boven, met een donkere kruin, een witte keel en witte onderdelen met fijne grijze bandering; de staart is grijs met donkere banden. Jonge vogels zijn bruin van boven en wit tot geelbruin van onder met fijne bruine of roodbruine bandering.

Verwarrings­soorten

De halsbandsperwer Microspizias collaris leeft hoger in de Andes en heeft een lichte halsband, een donkere wang en grovere bandering. De gestreepte bosvalk Micrastur ruficollis en de gebandeerde bosvalk Micrastur gilvicollis zijn groter, met een langere staart en kale huid rond het oog, en jagen laag in het binnenbos. De tandwouw Harpagus bidentatus is groter en heeft een zwarte keelstreep.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, vooral randen, open plekken, rivieroevers en hoog secundair bos; tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Zit verscholen in het bladerdak en jaagt met korte, snelle uitvallen op kleine vogels, vaak kolibries bij bloeiende bomen. Het nest is een kleine takkenkom hoog in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland, het noorden en het Amazonelaagland. In Ecuador in het westelijke en het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noordelijke en oostelijke laagland. Buiten het gidsgebied van Nicaragua tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let bij bloeiende bomen aan bosranden en langs rivieren op kolibries die plotseling wegvluchten; de dwergsperwer zit vaak stil op een beschutte tak in de buurt en wordt het vaakst waargenomen wanneer hij laag over een open plek of een rivier vliegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid maar schaars en afhankelijk van bos.

Wetenschappelijke naam

Microspizias superciliosus | (Linnaeus, 1766) (GBIF: Accipiter superciliosus)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Falco superciliosus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Microspizias werd in 2021 ingevoerd door Sangster, Kirwan, Fuchs, Dickinson, Elliott & Gregory. De geslachtsnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en spizias, 'havik', dus 'kleine havik'. De soortnaam komt van Latijn superciliosus, 'met wenkbrauwen', naar de wenkbrauwstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.