Alle soorten › Zangvogels › Prachtvinken › Kastanjenon

Kastanjenon | Lonchura atricapilla

Chestnut Munia | Capuchino castaño | Capuchinho-castanho

De kastanjenon is een klein prachtvinkje uit Zuid- en Zuidoost-Azië, waar hij in rijstvelden en graslanden leeft. Als kooivogel wordt hij veel verhandeld, en ontsnapte vogels hebben zich op verschillende plaatsen buiten Azië gevestigd. In het gidsgebied is hij vooral uit Colombia gemeld; of daar een zelfstandige stand bestaat, staat niet vast.

Kastanjenon (Lonchura atricapilla)
Foto: Abhijit Sarma — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een dunne, nasale contactroep, ongeveer piet, vaak herhaald door de vogels van een groep. De zang is zacht en nauwelijks hoorbaar, met klikjes en hoge, gerekte tonen.

Luister: RoepXC880545

Opname: Sam Hambly — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, gedrongen, met een dikke, kegelvormige, blauwgrijze snavel. Kop, hals en bovenborst zijn zwart; de rest van het lichaam is egaal kastanjebruin, met een zwart vlekje midden op de buik en zwarte onderstaartdekveren. De stuit is donker roodbruin. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn egaal bruin van boven en lichter geelbruin van onder, met een donkere snavel.

Verwarrings­soorten

De driekleurennon Lonchura malacca heeft dezelfde zwarte kop, maar witte borstzijden en flanken; in het gidsgebied is hij veel talrijker, en vogels met een vlekkerige of vuile onderzijde kunnen bastaarden of ruiende vogels zijn. Jongen van beide soorten zijn in het veld nauwelijks te scheiden. Het mannetje van de zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis heeft een zwarte rug, een witte vleugelvlek en een zwarte snavel.

Leefgebied

In het gidsgebied gemeld uit rijstvelden, natte graslanden, ruigten en tuinen in het warme laagland en de dalen, vaak samen met driekleurennonnen. Eet graszaden en rijst. Het nest is een bolvormig bouwsel van grassen met een zijingang, laag in hoog gras of een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia verspreide waarnemingen, vooral in het westen en in de Caucavallei; in Ecuador enkele meldingen. Een deel van de meldingen betreft mogelijk ontsnapte kooivogels of verkeerd gedetermineerde driekleurennonnen. Niet bekend uit Peru, Bolivia en de Galápagos. Van nature van Noordoost-India en Zuid-China tot Zuidoost-Azië en de Grote Soenda-eilanden.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bekijk groepen driekleurennonnen in rijstvelden en natte graslanden op vogels zonder wit aan de onderzijde. Documenteer een waarneming met een foto en vermeld dat het om een uitheemse soort gaat.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een uitheemse soort waarvan de vestiging onzeker is; een invloed op de inheemse natuur is niet bekend.

Wetenschappelijke naam

Lonchura atricapilla | (Vieillot, 1807)

Vieillot beschreef de soort in 1807 als Loxia atricapilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lonchura werd in 1832 ingevoerd door Sykes. De geslachtsnaam komt van Grieks lonchē, 'speerpunt, lans', en oura, 'staart', naar de spits toelopende staart. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar': 'met zwarte kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Neder-Bengalen, India/Bangladesh.