Alle soorten › Zangvogels › Prachtvinken › Driekleurennon

Driekleurennon | Lonchura malacca

Tricolored Munia | Capuchino tricolor | Capuchinho-tricolor

De driekleurennon is een klein, zaadetend prachtvinkje uit India en Sri Lanka dat als kooivogel over de wereld is verhandeld. Uit ontsnapte en vrijgelaten vogels zijn stands ontstaan in het Caribisch gebied en in het noorden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied heeft de soort zich gevestigd in Colombia en in het westen van Ecuador, vooral in rijstgebieden.

Driekleurennon (Lonchura malacca)
Foto: Tonynirappathu — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een dunne, nasale contactroep, ongeveer piet of tsjie, vaak in koor uit een groep. De zang is zacht en nauwelijks hoorbaar: een reeks klikjes en hoge, gerekte tonen.

Luister: ZangXC1157253

Opname: David Ricardo Rodríguez-Villamil — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, gedrongen, met een dikke, kegelvormige, blauwgrijze snavel. Kop, hals en bovenborst zijn zwart, borstzijden, flanken en onderborst wit, het midden van de buik, de dijen en de onderstaartdekveren zwart. Rug en vleugels zijn kastanjebruin, stuit en bovenstaartdekveren donker roodbruin. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn egaal bruin van boven en lichter geelbruin van onder, met een donkere snavel.

Verwarrings­soorten

De kastanjenon Lonchura atricapilla heeft dezelfde zwarte kop maar een geheel kastanjebruine onderzijde zonder wit; jongen van beide soorten zijn in het veld nauwelijks te scheiden. Het mannetje van de zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis is zwart met een kastanjebruine buik, maar heeft een zwarte rug, een witte vleugelvlek en een zwarte snavel. Jonge nonnen lijken op vrouwtjes van dikbekjes zoals het geelbuikdikbekje Sporophila nigricollis, maar hebben een zwaardere, lichtere snavel en een egale, ongestreepte onderzijde.

Leefgebied

Rijstvelden, suikerriet, natte graslanden, moerasranden met hoog gras en riet, bermen en ruigten in het warme laagland en de dalen, meestal onder 1500 m. Leeft in groepen, die zich buiten het broedseizoen verenigen tot zwermen. Eet vooral graszaden en rijst, rechtstreeks uit de aren. Het nest is een bolvormig bouwsel van grassen met een zijingang, laag in hoog gras, riet of een struik.

Verspreiding en trek

In Colombia gevestigd in het laagland van het Caribisch gebied, in de dalen van de Magdalena en de Cauca en in de llanos; de verspreiding breidt zich uit. In Ecuador in het westelijke laagland, vooral in de rijstgebieden. Geen gevestigde stand bekend in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Van nature in India en Sri Lanka; verwilderd onder meer in Venezuela en op enkele Caribische eilanden.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in rijstvelden en natte graslanden, vooral als het gras in zaad staat; groepen vliegen laag en dicht opeen op en verdwijnen in het hoge gras. Vermeld bij een waarneming dat het om een uitheemse soort gaat.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een uitheemse soort die zich verder verspreidt; in rijstgebieden kan hij schade aan de oogst toebrengen, en mogelijk concurreert hij met inheemse zaadeters.

Wetenschappelijke naam

Lonchura malacca | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Loxia malacca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lonchura werd in 1832 ingevoerd door Sykes. De geslachtsnaam komt van Grieks lonchē, 'speerpunt, lans', en oura, 'staart', naar de spits toelopende staart. De soortnaam verwijst naar Malakka op het Maleisisch Schiereiland, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Belgaum (Belagavi), India.