Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Kleinste nachtzwaluw
Kleinste nachtzwaluw | Chordeiles pusillus
Least Nighthawk | Añapero chico | Bacurauzinho
De kleinste nachtzwaluw is de kleinste soort van het geslacht Chordeiles, een kleine, donkere nachtzwaluw van open savannen en struweel op witte zandgrond. Hij jaagt in de schemering laag en fladderend boven open terrein. In het gidsgebied komt hij alleen ten oosten van de Andes voor, in de noordelijke llanos en in het oosten van Bolivia.
Geluid
Korte, hoge, nasale roepen en zachte trillers, vooral in de schemering, in de vlucht en vanaf de grond.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–19 cm, met smalle, spitse vleugels en een korte, licht gevorkte staart. De bovendelen zijn grijsbruin, dicht gespikkeld met zwart, oker en grijs; de onderdelen zijn bruin met fijne lichte banden. De keel is wit. In de vlucht zijn een witte band over het midden van de handpennen en een smalle witte achterrand aan de armvleugel te zien; die achterrand ontbreekt bij de andere Chordeiles-soorten. Het mannetje heeft een smalle witte band bij de staartpunt; bij het vrouwtje is die zwakker of afwezig, en keel en vleugelband zijn soms okerkleurig.
Verwarringssoorten
De texasnachtzwaluw Chordeiles acutipennis is duidelijk groter, mist de witte achterrand aan de armvleugel en heeft de vleugelband dichter bij de vleugelpunt. De amerikaanse nachtzwaluw Chordeiles minor is groter en langer gevleugeld, met een diepere staartvork. De kleine nachtzwaluw Setopagis parvula heeft afgeronde vleugels en een langere staart en zit vaker op de grond of op paden.
Leefgebied
Savanne, cerrado en open grasland met verspreide struiken, vaak op witte zandgrond, en open plekken in struweel en licht bos, in het laagland tot ongeveer 1000 m. Jaagt in de schemering op kleine vliegende insecten, laag boven het grasland of boven de boomtoppen. De eieren worden zonder nest op kale grond of zand gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de llanos van Meta en Vichada en op de zandsavannen van Guainía en Vaupés. In Bolivia in de savannen en het cerrado van het oosten, vooral in Beni en Santa Cruz. In Peru niet met zekerheid vastgesteld; ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en een groot deel van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de schemering boven open savanne en zandvlakten; de vogels jagen laag en passeren langs paden en wegranden soms op korte afstand.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Omzetting van savanne en cerrado in landbouwgrond vermindert plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Chordeiles pusillus | Gould, 1861
Gould beschreef de soort in 1861 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chordeiles werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks chordē, 'snaar, akkoord', en deilē, 'avond', naar de roep in de schemering. De soortnaam is Latijn pusillus, 'zeer klein'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.