Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Zandkleurige nachtzwaluw
Zandkleurige nachtzwaluw | Chordeiles rupestris
Sand-colored Nighthawk | Añapero arenisco | Bacurau-da-praia
De zandkleurige nachtzwaluw is een lichte nachtzwaluw met veel wit in de vleugels, gebonden aan de grote rivieren van het Amazonegebied. Overdag rust hij in groepen op zandbanken, rotsen en drijfhout in de rivier. In de schemering jaagt hij, vaak met tientallen tegelijk, laag boven het water.
Geluid
Meestal stil. In groepen en bij de nestplaatsen zachte, kwakende of kirrende roepen en een laag, trillend gesnor.
Opname: Daniel F. Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–22 cm, met lange, spitse vleugels en een korte, licht gevorkte staart. De bovendelen zijn licht zandkleurig grijsbruin en fijn gespikkeld. Keel en onderdelen zijn wit, met een smalle, bruin gespikkelde band over de borst. In de vlucht zijn de armvleugel en de binnenste handpennen grotendeels wit, wat contrasteert met de zwarte buitenste handpennen en de donkere voorrand van de vleugel. De staart is wit met donkere middelste veren en een donkere punt. De seksen lijken op elkaar.
Verwarringssoorten
De nacundanachtzwaluw Chordeiles nacunda is groter en bruiner, met een witte band over de handpennen in plaats van een witte armvleugel. De texasnachtzwaluw Chordeiles acutipennis en de amerikaanse nachtzwaluw Chordeiles minor zijn veel donkerder, met alleen een smalle witte band over de handpennen. De staartbandnachtzwaluw Nyctiprogne leucopyga jaagt ook boven rivieren, maar is donker, met een witte band over de staart.
Leefgebied
Grote rivieren van het Amazonegebied met zandbanken, rotsige oevers en eilandjes, ook oxbowmeren, in het laagland tot ongeveer 500 m. Jaagt vanaf de schemering laag boven het water op insecten. Broedt in losse kolonies; de eieren worden zonder nest op het zand van rivierbanken gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia langs de rivieren van het Orinoco- en Amazonebekken ten oosten van de Andes. In Ecuador langs de grote rivieren van het oostelijke laagland, zoals de Napo. In Peru langs de rivieren van het Amazonegebied in het hele oosten. In Bolivia langs de rivieren in het noorden en oosten. Ontbreekt ten westen van de Andes, in het hooggebergte en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek overdag vanaf een boot op een grote rivier naar rustende groepen op zandbanken en drijfhout; in de schemering jagen ze boven het water, ook bij aanlegplaatsen en dorpen aan de oever.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van zandbanken die bij laag water droogvallen; verstoring van broedplaatsen en ingrepen in de waterhuishouding van rivieren kunnen plaatselijk gevolgen hebben.
Wetenschappelijke naam
Chordeiles rupestris | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Caprimulgus rupestris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chordeiles werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks chordē, 'snaar, akkoord', en deilē, 'avond', naar de roep in de schemering. De soortnaam komt van Latijn rupestris, 'van de rotsen', naar de rotseilanden in rivieren waar de soort rust. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Negro, Brazilië.