Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Koperborstglansvogel

Koperborstglansvogel | Galbula pastazae

Coppery-chested Jacamar | Jacamará pechicobrizo | Ariramba-de-peito-acobreado

De koperborstglansvogel is de glansvogel van de bossen op de oostelijke uitlopers van de Andes in het noorden van het gidsgebied. Hij is groter en zwaarder gebouwd dan de verwante glansvogels van het laagland en heeft een opvallende oranje oogring. Zijn hele verspreidingsgebied ligt binnen het gidsgebied, van het zuiden van Colombia tot het uiterste noorden van Peru.

Koperborstglansvogel (Galbula pastazae)
Foto: Laura Gaudette — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, stijgende fluittonen, wie-wie-wie, die overgaat in een lange, versnellende triller, iets voller dan bij de laaglandsoorten; ook enkele scherpe roepen.

Luister: ZangXC1177555

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–24 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel en een lange, getrapte staart. Rond het oog een kale, oranje tot geeloranje ring. Bovendelen glanzend metaalgroen, de kruin met blauwgroene glans. Keel en borst zijn groen met een koperkleurige tot goudbronzen glans; de buik is roodbruin. Het vrouwtje heeft een roodbruine kin en keel. Jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De witkinglansvogel Galbula tombacea leeft in het laagland en op de laagste uitlopers, heeft een witte kin en mist de oranje oogring. De blauwkruinglansvogel Galbula cyanescens leeft verder naar het zuiden, ten zuiden van de Marañón, en heeft ook geen oogring. De geelsnavelglansvogel Galbula albirostris heeft een gele snavel en leeft in het laagland.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergregenwoud, vooral langs beekdalen, open plekken, bosranden en wegen, ruwweg tussen 700 en 1600 m, plaatselijk lager of hoger. Zit op lage tot middelhoge takken in de schaduw en vliegt uit naar grote vliegende insecten. Broedt in een zelfgegraven gang in een aarden wal, vaak in een wegberm.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de oostflank van de Andes in het zuiden, in Nariño, Putumayo en Caquetá. In Ecuador langs vrijwel de hele oostflank. In Peru slechts enkele meldingen uit het uiterste noorden, bij de grens met Ecuador. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs wegen en paden door voetheuvelbos op de oostflank in Ecuador, bijvoorbeeld rond de Sumaco-vulkaan en in de dalen van de Napo en de Upano. De vogel zit vaak stil in de schaduw bij een open plek; de stijgende fluitreeks verraadt hem.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is smal en beperkt tot een strook voetheuvelbos die plaatselijk wordt gekapt voor landbouw en wegen.

Wetenschappelijke naam

Galbula pastazae | Taczanowski & Berlepsch, 1885

Taczanowski & Berlepsch beschreef de soort in 1885 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Galbula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn galbula, de naam voor een kleine gele vogel. De soortnaam verwijst naar de Río Pastaza in Ecuador, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mapoto en Machay, Ecuador.