Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Blauwkruinglansvogel
Blauwkruinglansvogel | Galbula cyanescens
Bluish-fronted Jacamar | Jacamará frentiazul | Ariramba-da-capoeira
De blauwkruinglansvogel is een metaalgroene glansvogel van bosranden en rivierbossen in het zuidwesten van het Amazonegebied. Hij zit rechtop op een open tak, met de lange, dunne snavel iets omhoog, en vliegt in korte sprongen uit naar vlinders en libellen. Ten noorden van de Marañón en de Amazone wordt hij vervangen door de nauw verwante witkinglansvogel.
Geluid
Een reeks hoge, ijle fluittonen, pie-pie-pie, die versnellen en overgaan in een stijgende en weer dalende triller; ook enkele scherpe pie-iep-roepen. Paren roepen vaak samen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–23 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel en een lange, getrapte staart. Bovendelen, keel en borst zijn glanzend metaalgroen; voorhoofd en voorkruin hebben een blauwe glans. Buik en onderstaartdekveren zijn roodbruin. Het mannetje heeft een groene kin. Het vrouwtje is van onderen lichter, meer kaneelkleurig. Jonge vogels zijn doffer, met een kortere snavel.
Verwarringssoorten
De witkinglansvogel Galbula tombacea heeft een witte kin en een donkerder, bruinachtige kruin, en leeft ten noorden van de Marañón en de Amazone. De geelsnavelglansvogel Galbula albirostris heeft een gele snavel en een roodbruine keel. De koperborstglansvogel Galbula pastazae heeft een oranje oogring en leeft hoger, op de uitlopers van de Andes in het noorden. De roodstaartglansvogel Galbula ruficauda, in Bolivia, heeft een roodbruine staartonderkant en het mannetje een witte keel.
Leefgebied
Bosranden, rivierbos, várzea, secundair bos, bamboebos en open plekken in vochtig laaglandbos, van het laagland tot ongeveer 1300 m. Zit op lage tot middelhoge takken langs open ruimtes en vangt vliegende insecten, vooral vlinders, libellen, bijen en wespen, die hij op de tak doodslaat. Broedt in een zelfgegraven gang in een aarden wal of oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in het Amazonelaagland en op de laagste oostflank ten zuiden van de Marañón en de Amazone. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland en in de uitlopers van de Andes. Uit het uiterste oosten van Ecuador zijn enkele meldingen bekend; daar leeft gewoonlijk de witkinglansvogel. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs bospaden, rivieroevers en open plekken bij lodges in het laagland van Zuidoost-Peru, zoals in Madre de Dios. De vogel zit vaak lang op dezelfde tak en keert na een vangvlucht terug; de hoge fluitreeks verraadt hem.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in een groot gebied algemeen en verdraagt bosranden en secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Galbula cyanescens | Deville, 1849
Deville beschreef de soort in 1849 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Galbula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn galbula, de naam voor een kleine gele vogel. De soortnaam komt van Latijn cyanescens, 'blauwachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Río Ucayali, Peru.