Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Witkinglansvogel

Witkinglansvogel | Galbula tombacea

White-chinned Jacamar | Jacamará barbiblanco | Ariramba-de-barba-branca

De witkinglansvogel is een donkere glansvogel van het westelijke Amazonegebied, met een lange zwarte snavel en een klein wit kinvlekje. Hij leeft vooral in várzea-bos en langs beken en oxbowmeren, waar hij op lage takken in de schaduw zit. Ten zuiden van de Amazone wordt hij grotendeels vervangen door de blauwkruinglansvogel.

Witkinglansvogel (Galbula tombacea)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, scherpe pie, en een versnellende reeks hoge tonen die eindigt in een triller.

Luister: ZangXC691264

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–22 cm, met een lange, dunne, zwarte snavel. De bovendelen zijn donker glanzend groen met een bronzen weerschijn; de kruin is doffer, grijsbruin. Een kleine witte kinvlek; de keel is verder groen, net als de borstband. De buik is donker roodbruin. De buitenste staartpennen zijn van onderen roodbruin. Het vrouwtje heeft een lichtere, meer kaneelkleurige buik. Jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De blauwkruinglansvogel Galbula cyanescens heeft een blauwgroene kruin en geen witte kin, en leeft vooral ten zuiden van de Amazone. De koperborstglansvogel Galbula pastazae leeft hoger in de voetheuvels van de Andes en heeft een kale, oranje oogring. De geelsnavelglansvogel Galbula albirostris is kleiner, met een gele snavel. De purperglansvogel Galbula chalcothorax is donker purperachtig.

Leefgebied

Várzea-bos, oeverbos langs beken en rivieren, randen van oxbowmeren en moerasbos, minder in terra-firmebos, in het laagland tot ongeveer 500 m. Zit op een lage tak in de schaduw, vaak boven water, en vliegt uit naar vlinders, libellen en andere vliegende insecten. Nestelt in een gang in een oever of in de wortelkluit van een omgevallen boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidoosten, in Caquetá, Putumayo en Amazonas. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het noordoosten, vooral ten noorden van de Amazone en de Marañón in Loreto. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs beken en meren in várzea-bos in het oosten van Ecuador, bijvoorbeeld bij lodges langs de Napo. De vogel zit vaak laag boven het water en keert na een uitval naar dezelfde tak terug.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een vrij groot verspreidingsgebied en is in geschikt biotoop vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Galbula tombacea | Spix, 1824

Spix beschreef de soort in 1824 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Galbula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn galbula, de naam voor een kleine gele vogel. De soortnaam komt van tombak, een koper-zinklegering, naar de bronzen glans van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo de Olivença, Amazonas, Brazilië.