Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Purperglansvogel

Purperglansvogel | Galbula chalcothorax

Purplish Jacamar | Jacamará violáceo | Ariramba-violácea

De purperglansvogel is een donkere glansvogel van het westen van het Amazonegebied, met een koperachtig purperen glans over bovendelen en borst. Hij zit vaak hoog op een kale tak aan de rand van het bladerdak en vliegt van daaruit uit naar insecten. Hij is nauw verwant aan de bronsglansvogel, die verder naar het oosten leeft.

Purperglansvogel (Galbula chalcothorax)
Foto: Tommy Andriollo — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, ijle fluittonen, pie-pie-pie, vaak stijgend en versnellend; ook enkele scherpe piek-roepen.

Luister: ZangXC1156531

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel. Bovendelen en borst zijn donker, met een koperpurperen tot bronsgroene glans afhankelijk van het licht; de kruin is donker blauwgroen. Het mannetje heeft een witte keelvlek, het vrouwtje een okergele. De buik is donker, met wit in het midden en bij de onderstaart. De staart is donker en betrekkelijk kort voor een glansvogel.

Verwarrings­soorten

De bronsglansvogel Galbula leucogastra is kleiner, meer bronsgroen dan purper, met een wittere buik, en leeft vooral in bos op witte zandgrond in het oosten van Colombia. De paradijsglansvogel Galbula dea heeft een veel langere, spitse staart en een lichte, grijsbruine kruin. De witkinglansvogel Galbula tombacea is groen met een roodbruine buik.

Leefgebied

Vochtig terra-firmebos en bos langs rivieren en beken, vooral aan bosranden, open plekken door omgevallen bomen en langs waterlopen, van het laagland tot ongeveer 900 m. Zit middelhoog tot hoog op open takken en vangt vliegende insecten, zoals vlinders, bijen en wespen. Broedt in een zelfgegraven gang in een aarden wal of oever.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen plaatselijk in het uiterste zuidoosten, in Putumayo en Amazonas. In Ecuador in het oostelijke laagland en op de laagste uitlopers van de Andes. In Peru plaatselijk in het Amazonelaagland, vooral in het noorden. Uit Bolivia zijn slechts enkele meldingen bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs rivieren en open plekken in het laagland van Oost-Ecuador, bijvoorbeeld langs de Napo, waar de vogel vanaf een kale tak boven de rivier of de bosrand uitvliegt. Kijk ook vanaf uitkijktorens in het bladerdak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een vrij groot verspreidingsgebied in grotendeels ongestoord laaglandbos.

Wetenschappelijke naam

Galbula chalcothorax | Sclater, 1855

Sclater beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Galbula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn galbula, de naam voor een kleine gele vogel. De soortnaam komt van Grieks khalkos, 'koper' of 'brons', en thōrax, 'borst': 'koperborstig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quijos, Ecuador.