Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Mirtezanger

Mirtezanger | Setophaga coronata

Yellow-rumped Warbler | Reinita coronada | Mariquita-de-uropígio-amarelo

De mirtezanger is een van de talrijkste zangers van Noord-Amerika en overwintert noordelijker dan bijna alle andere: hij kan het was van de bessen van wasmirte verteren en overleeft daardoor koude winters. Het zwaartepunt van zijn winterkwartier ligt in de Verenigde Staten, Mexico en op de Caribische eilanden. Het noorden van Colombia ligt aan de uiterste zuidrand daarvan, en waarnemingen zijn er zeldzaam en onregelmatig.

Mirtezanger (Setophaga coronata)
Foto: Mykola Swarnyk — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hard, droog tsjek, vaak de eerste aanwijzing. De zang op de broedplaatsen is een losse, iets dalende triller.

Luister: ZangXC1020578

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een vrij lange staart. Alle kleden hebben een helder gele stuit. In winterkleed grijsbruin van boven met donkere strepen, met een witte keel, een smalle lichte wenkbrauwstreep, gebroken witte oogring, twee witte vleugelstrepen en gestreepte, witachtige onderdelen met een gele vlek op de zijborst. Het mannetje in broedkleed is blauwgrijs met zwarte strepen, een zwart masker, een gele kruinvlek en zwarte borstzijden. Vrouwtjes en jonge vogels zijn bruiner en vager getekend.

Verwarrings­soorten

De tijgerzanger Setophaga tigrina is groener, met een fijnere snavel, een kortere staart en een minder heldere stuit. De palmzanger Setophaga palmarum heeft een olijfgroene stuit en gele onderstaartdekveren en wipt met de staart. De magnoliazanger Setophaga magnolia heeft ook een gele stuit, maar is van onder helder geel, met een witte band halverwege de staart.

Leefgebied

In het winterkwartier zeer verschillende half open landschappen: bosranden, secundair bos, tuinen, struweel en kustbegroeiing, van het laagland tot in de bergen. Zoekt insecten in het blad en vangt ze in de vlucht; eet in de winter veel bessen. Broedt in naaldbos en gemengd bos in Canada en het noorden van de Verenigde Staten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: zeldzame en onregelmatige wintergast in het noorden, met waarnemingen onder meer in de Sierra Nevada de Santa Marta, La Guajira en de Cauca-vallei; ook op San Andrés. Uit Ecuador, Peru, Bolivia en de Galápagos niet of nauwelijks bekend. Buiten het gidsgebied broedt hij in Canada en het noorden en westen van de Verenigde Staten en overwintert hij van de Verenigde Staten tot Panama en op de Caribische eilanden.

Hoe en wanneer kijken

Let tussen november en maart in het noorden van Colombia in bosranden en tuinen op het harde tsjek en op een zanger die bij het wegvliegen een gele stuit laat zien.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd: in deze gids opgevat in enge zin, zonder de westelijke Audubons zanger. Samen met die vorm is de soort wereldwijd niet bedreigd en zeer talrijk.

Wetenschappelijke naam

Setophaga coronata | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Motacilla coronata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam komt van Latijn coronatus, 'gekroond', naar de gele kruinvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.