Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Purperkeelcotinga

Purperkeelcotinga | Porphyrolaema porphyrolaema

Purple-throated Cotinga | Cotinga golipúrpura | Cotinga-de-garganta-encarnada

De purperkeelcotinga is een kleine, gedrongen cotinga van het kronendak in het westelijke Amazonegebied. Het mannetje is van boven zwart en wit geschubd en van onder wit, met een diep paarse keel. De soort is overal schaars en verspreid en wordt meestal gezien terwijl hij hoog in een vruchtdragende boom zit.

Purperkeelcotinga (Porphyrolaema porphyrolaema)
Foto: Emily Hjalmarson — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Het mannetje roept niet vaak, maar luid: een hoge, klaaglijke, dalende fluittoon prieeeeer van een à twee seconden, herhaald vanaf een hoge zitplaats. Daarnaast een trillend werlieejoe.

Luister: ZangXC259075

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16,5–18,5 cm, met een brede snavel met gebogen bovensnavel en een rechte staart. Het mannetje is van boven zwart, met witte randen aan de veren van rug en vleugeldekveren, waardoor de bovendelen geschubd lijken; verder een witte vleugelstreep en witte randen aan de tertials. De keel is diep paars, de rest van de onderdelen wit met wat zwarte bandering op de achterflanken. Het vrouwtje is van boven donkerbruin met lichte, geelbruine randen, heeft een ongebandeerde rossige keel en is van onder kaneelkleurig met zwarte bandering. Snavel en poten zijn zwart, de iris donkerbruin.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de pruimkeelcotinga Cotinga maynana is turkooisblauw met een paarse keel en mist het zwart-witte patroon. De pompadourcotinga Xipholena punicea heeft bij het mannetje een wijnrood lijf en witte vleugels. Vrouwtjes van de cotinga's van het geslacht Cotinga zijn grijsbruin en geschubd, zonder de rossige keel en de duidelijke bandering op de onderdelen.

Leefgebied

Het kronendak en de randen van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als seizoensgebonden overstroomd várzeabos. Meestal onder 400 m, plaatselijk tot ongeveer 900 m. Eet vooral vruchten van bosbomen, met name Cecropia, en af en toe kleine insecten; sluit zich soms aan bij groepen andere vruchteneters. Van het broeden is weinig bekend; het enige beschreven nest lag hoog in een boom, in een vork van twee horizontale takken.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuiden van het Amazonelaagland. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het oosten, zuidwaarts tot Madre de Dios. In Bolivia alleen in het uiterste noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf uitkijktorens en open plekken met zicht op het kronendak, bijvoorbeeld in het oosten van Ecuador of in Madre de Dios. Let op de hoge, dalende fluittoon en zoek dan de kale toppen van hoge bomen af.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Overal schaars, maar het verspreidingsgebied is groot en grotendeels nog bebost.

Wetenschappelijke naam

Porphyrolaema porphyrolaema | (Deville & Sclater, 1852)

Deville & Sclater beschreef de soort in 1852 als Cotinga porphyrolaema; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Porphyrolaema werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks porphureos, 'purper', en laimos, 'keel'. De soortnaam is gelijk aan de geslachtsnaam: Grieks porphureos, 'purper', en laimos, 'keel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Ucayali, Peru.