Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Rode kroongors

Rode kroongors | Coryphospingus cucullatus

Red Pileated Finch | Brasita de fuego | Tico-tico-rei

De rode kroongors is een kleine, roodachtige tangare met een korte kegelsnavel, van droog bos, struweel en halfopen land. Het mannetje heeft een scharlakenrode kruinstreep met een zwarte rand, die het bij opwinding opzet. In het gidsgebied is hij vooral een vogel van Bolivia en van enkele droge dalen op de oostflank in Peru.

Rode kroongors (Coryphospingus cucullatus)
Foto: Jonathan Lorencetti Ehlert — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte, droge tsjip als roep; de zang is een korte reeks hoge, heldere tonen, vaak vanaf een uitstekende tak.

Luister: ZangXC1176841

Opname: Faustino Hollmann — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een korte, spitse kegelsnavel en een smalle witte oogring. Het mannetje is donker roodbruin van boven, met een karmijnrode stuit en wijnrode tot karmijnrode onderdelen; de kruin heeft een scharlakenrode middenstreep, aan beide zijden zwart omzoomd, die meestal plat ligt. Het vrouwtje is bruin van boven met een roodachtige stuit, en roze-geelbruin van onderen, zonder rood op de kruin. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De grijze kroongors Coryphospingus pileatus is grijs in plaats van rood en leeft in het noorden van Colombia; de twee soorten komen in het gidsgebied niet samen voor. De purperkroongors Rhodospingus cruentus is kleiner, zwart van boven en leeft alleen ten westen van de Andes. Vrouwtjes lijken op vrouwtjes van dikbekjes Sporophila en van de jacarinagors Volatinia jacarina, maar hebben een witte oogring, een spitsere snavel en een roodachtige stuit.

Leefgebied

Droog bos, struweel, bosranden, verwaarloosde akkers en halfopen land met struiken, in het laagland en in droge dalen tot ongeveer 2000 m. Foerageert op of vlak boven de grond, vaak in paren of kleine groepjes, en eet vooral zaden en ook insecten. Het nest is een kleine open kom in een struik.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen plaatselijk in het uiterste zuiden, in het droge dal rond Zumba. In Peru plaatselijk in droge en halfopen dalen op de oostflank van de Andes, onder meer in het stroomgebied van de Marañón en in het zuidoosten. In Bolivia wijd verspreid in het laagland en de droge Andesdalen van het midden en zuiden. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Guyana's, een groot deel van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Bolivia langs bosranden en struweel rond Santa Cruz en in de droge Andesdalen; let op een kleine, roodachtige vogel die laag in struiken of op de grond foerageert.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert plaatselijk van open, verstoord land en is in een groot deel van het verspreidingsgebied algemeen; hij wordt ook als kooivogel gevangen.

Wetenschappelijke naam

Coryphospingus cucullatus | (Müller, 1776)

Müller beschreef de soort in 1776 als Fringilla cucullata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coryphospingus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks koruphē, 'kruin', en spingos, 'vink'. De soortnaam is Latijn cucullatus, 'met een kap'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.