Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Roodsterspitssnavel

Roodsterspitssnavel | Conirostrum tamarugense

Tamarugo Conebill | Picocono de tamarugal | Figuinha-do-tamarugo

De roodsterspitssnavel is een kleine, grijze spitssnavel met een roestrode keel en wenkbrauwstreep. Hij broedt in de aanplant van tamarugobomen (Prosopis tamarugo) in de Atacamawoestijn van Noord-Chili, waar hij zijn naam aan ontleent, en trekt buiten de broedtijd de Andes in, tot in het zuiden van Peru. Het is een van de weinige trekkende spitssnavels.

Roodsterspitssnavel (Conirostrum tamarugense)
Foto: avocat — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

Hoge, dunne tsip-roepjes. De zang is een korte, hoge en wat krassende reeks tjilptonen, minder vaak te horen in het winterkwartier.

Luister: ZangXC507950

Opname: Étienne Leroy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12 cm, met een fijne, spitse snavel. De bovendelen zijn grijs, de kruin iets donkerder. Een brede wenkbrauwstreep en de keel zijn roestrood tot oranjebruin, de onderstaartdekveren roestkleurig en de rest van de onderdelen lichtgrijs. De vleugels zijn donker, met een witte vlek aan de basis van de handpennen die in vlucht als een witte band zichtbaar wordt. De seksen zijn ongeveer gelijk. Jongen zijn doffer en bruiner, met weinig of geen roestrood.

Verwarrings­soorten

De grijze spitssnavel Conirostrum cinereum, die in dezelfde streken voorkomt, heeft een witte wenkbrauwstreep, geen roestrode keel en geelbruine tot grijze onderdelen. De witbrauwspitssnavel Conirostrum ferrugineiventre is donker leigrijs, met een witte wenkbrauwstreep en een roodbruine buik, en leeft in vochtig bergbos aan de oostflank.

Leefgebied

In het gidsgebied vooral in Polylepis-bosjes, struikrijke hellingen, heggen en tuinen rond dorpen en struweel in droge dalen, ruwweg tussen 2500 en 4000 m. Zoekt in paren of kleine groepjes in het blad naar insecten, soms samen met grijze spitssnavels. Het broedgebied in Chili ligt in tamarugo-aanplant op de woestijnvlakte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de westflank van de Andes in het zuiden, vooral in Tacna, Moquegua en Arequipa, met minder meldingen verder naar het noorden. In Bolivia hooguit uitzonderlijk; er zijn geen zekere meldingen bekend. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in de Pampa del Tamarugal in Noord-Chili en overwintert hij in de Andes van Noord-Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de zuidelijke winter in Polylepis-bosjes en struweel boven de dorpen op de westflank in Tacna en Moquegua. Let in groepjes grijze spitssnavels op een vogel met een roestrode keel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en de broedvogels zijn afhankelijk van tamarugobossen, die bedreigd worden door grondwateronttrekking in de Atacama; de overwinteringsgebieden in Polylepis staan onder druk door kap.

Wetenschappelijke naam

Conirostrum tamarugense | Johnson & Millie, 1972

Johnson & Millie beschreef de soort in 1972 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Conirostrum werd in 1838 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam combineert Latijn conus, 'kegel', en rostrum, 'snavel'. De soortnaam verwijst naar de tamarugo (Prosopis tamarugo), de struik waaraan de soort sterk gebonden is. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Chili.