Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Roodwangara

Roodwangara | Ara rubrogenys

Red-fronted Macaw | Guacamayo frentirrojo | Arara-de-testa-vermelha

De roodwangara is een middelgrote ara die alleen voorkomt in de droge inter-Andesdalen van centraal Bolivia. Hij broedt in steile rotswanden langs rivieren en zoekt zijn voedsel in cactusstruweel, droogbos en akkers. Met een stand van naar schatting enkele honderden volwassen vogels is hij een van de zeldzaamste ara's.

Roodwangara (Ara rubrogenys)
Foto: Clément Bardot — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luid, schor gekrijs, vooral in de vlucht en bij de broedwanden; ook rauwe, kortere roepen tijdens het foerageren.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

55–60 cm, met een lange, puntige staart en een zwarte snavel. Het kleed is olijfgroen. Voorhoofd en voorkruin zijn rood, en op de oorstreek zit een rode vlek. De vleugelboeg en de kleine dekveren zijn oranjerood; in de vlucht zijn ook de oranjerode ondervleugeldekveren te zien. De handpennen zijn blauw, de staart is groen met een blauwe punt. Rond het oog een kleine, kale, lichte huid. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels missen het rood op kop en vleugel grotendeels.

Verwarrings­soorten

De soldatenara Ara militaris is veel groter, zonder rood op oorstreek en vleugelboeg, en leeft vooral in bos op de hellingen. De blauwkroonparkiet Thectocercus acuticaudatus komt in dezelfde dalen voor maar is kleiner, met een blauwige kop, een lichte snavel en zonder rood op de vleugel. De roodmaskeraratinga Psittacara mitratus is kleiner en geheel groen met rode vlekken in het gezicht, zonder oranjerood op de vleugel.

Leefgebied

Droge, halfwoestijnachtige dalen met cactussen, doornstruweel en laag droogbos, met rotswanden langs rivieren, ruwweg tussen 1100 en 2500 m, plaatselijk hoger. Eet zaden, vruchten, cactusvruchten en bloemen, en daarnaast maïs en pinda's van akkers. Broedt in holten en spleten in steile rotswanden, vaak in losse kolonies.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Bolivia: in de droge inter-Andesdalen van Cochabamba, Santa Cruz, Chuquisaca en Potosí, vooral in de stroomgebieden van de Río Grande, de Río Mizque en de Río Pilcomayo. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de droge dalen rond Saipina en Comarapa in Santa Cruz en langs de Río Mizque, waar vogels 's ochtends van de broed- en slaapwanden naar de akkers en het struweel vliegen. Let op het oranjerood in de vleugel van vliegende vogels.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. De stand is klein en versnipperd; de vogels worden vervolgd als plaag op akkers, gevangen voor de kooivogelhandel, en hun leefgebied wordt aangetast door houtkap en begrazing.

Wetenschappelijke naam

Ara rubrogenys | de Lafresnaye, 1847

De Lafresnaye beschreef de soort in 1847 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ara werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Tupi ará, 'ara', een klanknabootsing van de roep van deze vogels. De soortnaam komt van Latijn ruber, 'rood', en gena, 'wang', naar de rode vlek op kop en wangen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia.