Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Schubnekamazone
Schubnekamazone | Amazona mercenarius
Scaly-naped Amazon | Amazona nuquiescamosa | Papagaio-de-nuca-escamosa
De schubnekamazone is de amazone van het hooggebergte: geen andere Amazona leeft zo hoog in de Andes. Groepen vliegen in de ochtend en avond luid roepend over de berghellingen tussen slaapplaats en voedselbomen. Hij is grotendeels groen, zonder rood of geel op de kop, en dankt zijn naam aan de donkere randen van de nekveren.
Geluid
Luide, rauwe en rollende roepen, zoals kurr-ek en krie-ak, vooral in de vlucht en vaak door de hele groep tegelijk. Zittende groepen kwetteren zachter.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
32–34 cm, gedrongen, met een korte, afgeronde staart. Het verenkleed is groen, op kop en onderdelen iets geliger. De veren van achterhoofd en nek hebben donkere randen, wat een geschubd patroon geeft. Op de buitenste armpennen zit een rode vleugelspiegel, die bij vogels uit de Sierra Nevada de Santa Marta ontbreekt. De staart is groen met een brede, geelgroene eindband en rood aan de basis van de buitenste pennen. De snavel is grijsachtig. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer, met minder rood.
Verwarringssoorten
Het pruimkopmargrietje Pionus tumultuosus is kleiner, met een paarsrode of grijs gespikkelde kop, een gele snavel en rode onderstaartdekveren. Het roodsnavelmargrietje Pionus sordidus heeft een rode snavel en een blauwachtige keel. De grote amazone Amazona farinosa is groter, met een witte oogring en vaak wat geel op de kruin, en leeft in het laagland. Alle Pionus-soorten vliegen met diepe vleugelslagen; de schubnekamazone slaat ondiep, met vleugels die onder de lichaamslijn blijven.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud en hoger bergregenwoud, ook bosranden, bosfragmenten en halfopen landschap met bomen, vooral tussen 1600 en 3400 m, plaatselijk lager. Eet vruchten, zaden en bloesems in de boomkruinen. Leeft in paren en groepen, die gezamenlijk slapen. Het nest ligt in een holte hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de drie Andesketens en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide flanken van de Andes, op de westflank plaatselijker. In Peru op de oostflank over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank tot in Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied marginaal in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend vanaf een uitkijkpunt boven nevelwoud; groepen verraden zich door hun rauwe roepen lang voordat ze in zicht komen. Let op de ondiepe vleugelslag om ze van Pionus-papegaaien te onderscheiden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Door ontbossing van de Andesflanken en de vangst voor de handel in kooivogels gaat de stand plaatselijk achteruit.
Wetenschappelijke naam
Amazona mercenarius | (Tschudi, 1844) (GBIF: Amazona mercenaria)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Psittacus mercenarius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een verlatijnsing van Amazone, de naam die de Franse natuuronderzoeker Buffon in de 18e eeuw aan deze papegaaien gaf, omdat hij meende dat ze uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam komt van Latijn mercenarius, 'huurling', van merces, 'loon, beloning'. Waarom Tschudi (1844) deze naam koos, is niet bekend. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.