Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Hyacinthara
Hyacinthara | Anodorhynchus hyacinthinus
Hyacinth Macaw | Guacamayo jacinto | Arara-azul
De hyacinthara is de grootste papegaai ter wereld, geheel kobaltblauw met een enorme, zwarte snavel. Hij is gespecialiseerd in harde palmnoten, die hij met zijn snavel kraakt. In het gidsgebied komt hij alleen in het uiterste oosten van Bolivia voor, aan de rand van de Pantanal, waar hij weinig gemeld wordt.
Geluid
Luid, diep en rauw gekrijs, vaak een rollend kraaa-aa, in de vlucht en bij de slaapplaats; ook grommende en krassende geluiden.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
95–100 cm, met een zeer lange, spitse staart en een massieve, sterk gebogen, zwarte snavel. Het hele kleed is diep kobaltblauw, de slagpennen en staart van onder donkergrijs. Een kale, gele ring rond het oog en een kale, gele strook langs de basis van de ondersnavel steken af tegen het blauw. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een kortere staart en een lichtere gele huid.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied niet te verwarren. De blauwgele ara Ara ararauna is blauw van boven maar goudgeel van onder, met een wit gezicht. De andere grote ara's, zoals de groenvleugelara Ara chloropterus, zijn overwegend rood. Andere blauwe ara's van het geslacht Anodorhynchus komen alleen in Brazilië voor.
Leefgebied
Halfopen landschap met palmen, galerijbos, palmmoerassen en de randen van seizoensoverstroomde savannen en droogbos, in het laagland. Eet vooral de noten van palmen zoals Attalea phalerata en Acrocomia aculeata, die hij in de boom of op de grond zoekt, ook uit mest van vee. Broedt in holten in grote bomen, vooral Sterculia apetala, en in rotsholten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het oosten van Santa Cruz, langs de grens met Brazilië, in de Boliviaanse Pantanal en aangrenzende gebieden; er zijn weinig meldingen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië, vooral in de Pantanal en de cerrado van het binnenland en in delen van het oostelijke Amazonegebied, en in het noordoosten van Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied alleen in de Boliviaanse Pantanal in het uiterste oosten van Santa Cruz, waar paren en groepjes in palmrijke savanne en galerijbos foerageren. De Braziliaanse Pantanal, net buiten het gidsgebied, biedt meer gelegenheid.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand is in de 20e eeuw sterk afgenomen door vangst voor de handel in kooivogels en het verlies van nestbomen en palmen; door bescherming en nestkastprogramma's in Brazilië is de stand in de Pantanal toegenomen. De soort staat op Bijlage I van CITES.
Wetenschappelijke naam
Anodorhynchus hyacinthinus | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Psittacus hyacinthinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anodorhynchus werd in 1824 ingevoerd door Spix. De geslachtsnaam komt van Grieks anodous, 'tandeloos', en rhunkhos, 'snavel', naar de snavel zonder tandvormige inkeping. De soortnaam komt van Latijn hyacinthinus, 'hyacintblauw', naar het diepblauwe verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Tapajós, Brazilië.